Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de voor- en nadeelen bestudeeren, die zij ons biedt, en wanneer wij waarde hechten aan een ontwikkeling tot iets lioogers menigkeer onzen wil er tegenover stellen. Wij moeten ook ongeveer gedurende een generatie, af en toe onze kinderen en medemenschen de afschuwelijkheden van den oorlog in schrift en beeld, photo's en gravuren voorhouden, totdat zij inzien, dat er geen andere weg is om uit den oertoestand te geraken. De tragiek van ons leven, de schijn hangt veel van onze denkbeelden, van opvoeding, van den leeftijd, van de ondervinding en van nog veel dingen af. Waarvan men hield, toen men twintig was, vindt men op zijn veertigste jaar onbegrijpelijk. Streken, waar wij prijs op stelden, werden geheel onbelangrijk; verzamelingen, die men aanlegde, vindt men kinderachtig enz. De gevaren in het leven zijn zoo smartelijk en wreed, dat menschen, die dit den een of anderen dag gaan voelen, dikwijls het leven vervloeken of anders diep ongelukkig worden. Daarom maakte de natuur, dat wij groote vrees voor den dood hebben, daar anders vele menschen zich van het leven zouden berooven. Dit hangen aan het leven is dikwijls dermate sterk, dat zelfs menigeen, die in de verschrikkelijkste omstandigheden leeft, zooals b.v. de melaatschen, die door ieder mensch worden geschuwd als de pest, met weggevreten gezicht, afgevallen ledematen, toch nog aan zulk een leven de voorkeur geven boven den dood.

Zelfs het groote percentage doodgeborenen daargelaten, waaronder de moeders lichamelijk zoowel als psychisch het meeste lijden, blijven er nog altijd een verbazende hoeveelheid gevaren over: de kinderziekten op jeugdigen leeftijd en cle tallooze ziekten op lateren leeftijd: de tuberculose, de kanker, het pijnlijke niersteen- en leverlijden, de zielesmart, het vele zenuwlijden, dat degenen, die er door zijn aangetast, een hel op aarde bereiden, de slapeloosheid, het ontzettende lijden van de krankzinnigheid, de ziekten van den drankzuchtige, den morphonist, den opiumschuiver, den verslaafde aan cocaïne en vele dergelijke. Wij weten, dat een zeer groot gedeelte van de menschheid door de directe en indirecte gevolgen van oorlogen, revolutie en politieke onlusten een harden en vaak genoeg afgrijselijken dood sterft. Wanneer men dit verschrikkelijke beeld opeens den moeders voor oogen kon brengen, dan zouden de meesten uitschreeuwen." „Was

Sluiten