Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

vergeten, die een dame op mij maakte, een soldate van het Leger der Heils, toen zij mij den dood binnen een week van haar beide kinderen vertelde en zich klaarblijkelijk er over verheugde, dat zij nu bij God waren. Men kan ook het grootste respect hebben voor deze vlijtige helpende, moedige menschen. Een tamelijk gelukkig lot is ook hun beschoren, die aan den dood en zoodoende aan een volkomen einde van alles gelooven. Velen van hen kennen weliswaar den angst om te sterven niet geheel overwinnen, maar zijn verder in het leven kalm en tevreden. Vele menschen tobben er over, of er een absolute dood is of dat dood, tijd enz. alleen maar menschelijke begrippen zijn, waaraan geen werkelijkheid toekomt, het blijft een open vraag. Het ongunstigst zijn zeker de menschen er aan toe, die aan overgangen, bijgevolg in den een of anderen vorm aan een eeuwig leven gelooven, maar zich hiervan geen duidelijke voorstelling kunnen maken. Men kan het hun weliswaar meestal niet aanzien, maar zij leven in een voortdurende angst voor den dood en breken zich het hoofd over tallooze, doellooze, angstverwekkende vragen, of het leven na den dood beter of slechter zal zijn dan het leven op aarde, of er dan bewustzijn, herinnering aan vroeger of straf voor begane misdaden zal zijn en dergelijke meer. tegenover zulke zelfkwellers bevindt zich een groot aantal menschen, wier gedachten zich nooit met dergelijke dingen bezighouden, nog in een relatief gelukkigeren toestand.

Ook de ouderdom is voor menig mensch erger dan men gewoonlijk aanneemt. Het meeste, waarvoor men vroeger in geestdrift geraakte, verliest aan belangstelling, men wordt eenzaam, men verheugt zich nog wel over de gelukkige jeugd, maar men voelt, dat boven haast alles het motto „te laat" staat. Ze worden af en toe kindsch en zijn dan af en toe een last voor zichzelf en voor de familie; enkele natuurvolken hebben de ongelooflijke ruwe zede om oude menschen eenvoudig dood te slaan, waaruit in ieder geval blijkt, hoe de natuurmensch denkt over den ouderdom. Een tegenhanger hiervan speelde zich in China omtrent het jaar zestig van de vorige eeuw af. In dien tijd werden pasgeboren meisjes, dikwijls door de moeders zelf, in zoo grooten getale om het leven gebracht, dat men later meisjes uit andere provincies moest halen, om de jonge mannen te kunnen voor-

Sluiten