Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

grote uitgestrektheden zeer vruchtbare grond ongebruikt lagen.

Men kan aannemen, dat de bevolkingsuitbreiding op Java in de afgelopen eeuw vergezeld ging van het verschijnsel van de „evenredige stijging van de opbrengst". Ook in de Buitengewesten heeft men, enkele streken uitgezonderd, een bevolkingsuitbreiding kunnen waarnemen, die vergezeld ging van de „evenredige stijging van de opbrengst". Op Sumatra zijn thans nog grote uitgestrektheden vruchtbare grond, die niet ontgonnen zijn.

Dat er ook in de Indische archipel wel streken geweest zijn,

waar zich het verschijnsel van de „mindere stijging van de opbrengst" voordeed door de uitbreiding van de bevolking,

zodat er neiging tot „expansie" ontstond, daarvan levert het eiland Madoera een belangwekkend voorbeeld. Vele Madoerezen zijn in de loop der tijden naar de „Oosthoek" van Java verhuisd. *■)

De „houding", die een groot deel van de inheemse bevolking van Indië tot nu toe bij de productie in de landbouw heeft aangenomen, is uit het bovenstaande te verklaren. Men werd bij de productie niet voortdurend aangedreven door een onbegrensde hoeveelheid behoeften en daar zich bij de uitbreiding van de bevolking veelal het verschijnsel van de evenredige stijging van de opbrengst voordeed, behoefde men niet zozeer volgens het economisch principe te werken, was niet gedwongen uit de grond te halen, wat er uit te halen is. Het spreekt vanzelf, dat ook in dit opzicht allerlei verschillen worden aangetroffen bij vergelijking van de ene streek met de andere en dat,

vooral in de laatste jaren, degenen, die zich toeleggen op handelslandbouw, wel terdege kunnen uitrekenen het verschil tussen de kostprijs en de opbrengst van de productie, nu zij in moeilijkheden geraken door de lage verkoopprijzen.

Thans, nu op Java vrijwel alle vruchtbare gronden in beslag zijn De werking genomen, is voor Java een bevolkingsaanwas, die gepaard gaat ™°n^isch

7. principe in

x) Een interessante beschrijving van een dergelijk geval leest

Indië in de

men ook in het Koloniaal Tijdschrift van 1927, pag. 647. „Het toekomst, begrip Djawi bij den Dajak van Zuid-Borneo" door Dr. J. Mallinkcrodt. Van het land der Apo Kajan in Centraal Borneo wordt hier verteld: „Tot driemaal toe is dit land te klein geworden voor de toen daar gevestigde bevolking, met dat gevolg, dat er een volksverhuizing begon, die voor de volksordening in Centraal Borneo van zeer groote beteekenis is geweest. Oorlogen der stammen zijn er het gevolg van geweest, die leidden tot de opneming der overwonnenen in den stam der overwinnaars".

Sluiten