Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

komt natuurlijk zeer veel voor, dat de rechthebbende op de grond zelf het landbouwbedrijf daarop uitoefent, bijvoorbeeld: de gouvernements djatibosbedrijven, die op vrije domeingrond worden uitgeoefend; de erf, ind. bezitter of de gogol, die zijn eigen grond bewerkt1).

Wanneer evenwel de rechthebbende en de bewerker twee verschillende personen zijn, dan ontstaan verhoudingen, die voor de economie van speciaal belang kunnen zijn.

We zullen derhalve enkele van die verhoudingen, die voor het landbouwbedrijf van belang zijn, bespreken.

Horigheid en In vele landen van de wereld hebben toestanden geheerst, slavder"'J 'dn waarbij de bewerker van de grond in een afhankelijke positie bouw. verkeerde van den rechthebbende. Slavernij in de landbouw is aanwezig, wanneer de bewerker alle vrije beschikking over zijn arbeidskracht mist en men spreekt van horigheid, wanneer de bewerker gedeeltelijk de vrije beschikking over zijn arbeidskracht mist. In de middeleeuwen en voor die tijd, kwamen toestanden van slavernij en horigheid in allerlei vormen in Europa voor. In Rusland werden nog tot in de 19e eeuw de gronden van de landheren bewerkt door horigen.

Wat Indië betreft, in 1859 is de wet tot afschaffing van de slavernij van kracht geworden en vanaf dat jaar is men begonnen aan toestanden van slavernij of horigheid een einde te maken; thans komt werkelijke slavernij of horigheid niet meer voor, behoudens enkele streken van Celebes. Het verschijnsel van pandelingschap zullen we behandelen bij de credietverlening.

Grondbewerking door horigen of slaven kwam in de 19e eeuw nog overal op Sumatra voor. De slaven, die in het huis van hun meester woonden, hadden minder vrijheid dan de „behuisde slaven". De behuisde slaaf is zelfstandig gevestigd en krijgt een bepaald stuk grond toegewezen, dat hij moet

*) Interessante beschouwingen over dit onderwerp leest men bij den Amerikaansen schrijver Taussig, Principles of Economics II pag. 78 en v., waar o. a. gezegd wordt: None the less, the most effective use of the land is likely to be made by the owner. Such at all events is the case where land is readily transferable, and so can be bid for and secured by those who know how best to make use of it.

Sluiten