Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

is gelegen. In Atjeh zijn de landschapshoofden meestal grootgrondbezitters en geven dan deze gronden in deelbouw uit.

In de Minahasa komt veel onverdeeld familiebezit voor. De leden van de familie zijn zelf dikwijls geen landbouwers maar werken op kantoren of in het leger. Deze gronden, de kalakeran gronden, worden meestal in deelbouw uitgegeven onder toezicht van een beheerder. In Zuid-Celebes zijn het de ornamentsvelden en ambtsvelden, die door de hoofden van de adatgemeenschappen in deelbouw worden uitgegeven.

Grondhuur is de overeenkomst, waarbij de rechthebbende Grondhuur. op de grond deze laat bewerken door iemand anders, onder afspraak, dat de bewerker na afloop van de oogst een vooraf vastgestelde geldsom aan den rechthebbende zal geven. De bewerker is dus landbouwer, die zijn kennis en ervaring van het landbouwbedrijf productief wil maken maar geen eigen grond heeft. In dit opzicht lijkt dus de grondhuur veel op deelbouw. Het verschil tussen grondhuur en deelbouw is hierin gelegen, dat bij grondhuur de bewerker het grootste risico draagt. Alleen bij mislukking van de gehele oogst of een belangrijk deel van de oogst kan, volgens de meeste wettelijke bepalingen, de bewerker verlaging van huur krijgen. Het toezicht op het bedrijf door den grondeigenaar uitgeoefend is uiteenlopend en evenzo de kapitaalverstrekking. In Engeland en Nederland is grondhuur de gebruikelijke overeenkomst, die gesloten wordt tussen den grondeigenaar en den bewerker,

waarbij de vergoeding steeds in geld wordt betaald. Hierbij kan aan beide zijden zeer streng het economisch principe worden toegepast. In Nederland komt het zeer veel voor, dat gronden bij openbare veiling of inschrijving worden verhuurd. De grondeigenaar ontvangt dus een huursom, die zo hoog mogelijk opgedreven is. De huurder zal zich op zijn beurt inspannen zoveel mogelijk opbrengst van de grond te trekken omdat alles, wat de grond meer oplevert dan de afgesproken huursom, voor hem is.

In Indië is de huurovereenkomst, waarbij de bewerker een geldsom na afloop van de oogst betaalt, vrijwel onbekend 1).

') In West-Java komt het in de voormalige Preanger Regentschappen voor, dat de bewerker van een stuk grond na afloop van de oogst een vooraf vastgestelde hoeveelheid producten moet afstaan aan den rechthebbende.

Sluiten