Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

volgens de bevelen van zijn werkgever, op de voorgeschreven tijd dagelijks met zijn werk beginnen, alleen rusten gedurende de voorgeschreven schafttijden, enz.

Dergelijke verhoudingen staan in verband met de westerse productiewijze; men streeft naar zoveel mogelijk „efficiency" d. w. z. men tracht zoveel mogelijk voordeel te behalen met zo weinig mogelijk opofferingen. Hierbij is een ondergeschikte verhouding tussen patroon en arbeiders noodzakelijk, want anders komt er van een „systematische" productie niets terecht.

In de inheemse landbouw produceert men hoofdzakelijk volgens de gewoonte; de grondslag van die gewoonte is voor een buitenstaander soms moeilijk na te gaan en men heeft zich er wel eens af gemaakt, door aan te nemen, dat die gewoonten op allerlei vreemdsoortig bijgeloof berusten. In de laatste jaren is men echter toch wel tot de overtuiging gekomen, dat die gewoonten niet altijd even willekeurig zijn. Hoe het ook zij, ieder, die in de landbouw werkzaam is, kent over het algemeen die gebruiken en dan kan men het stellen buiten een verhouding van ondergeschiktheid. Vandaar ook, dat men in de gevallen, waarbij iemand tijdelijk zijn arbeidskracht ter beschikking stelt van een landbouwer, meer een „vennootschappelijke" verhouding krijgt maar geen „loondienst". Het loon bestaat dan dikwijls niet uit een vooraf vastgesteld bedrag maar uit een deel van de opbrengst, zodat men kan spreken van een deelloonovereenkomst. Het verschil tussen een deelbouwovereenkomst en een deelloonovereenkomst is dus hierin gelegen, dat bij deelbouw de bewerker het gehele landbouw' bedrijf op een stuk grond uitoefent terwijl bij de deelloonovereenkomst de arbeider slechts enkele werkzaamheden verricht tegen vergoeding van een deel van de oogst, bijvoorbeeld: iemand helpt bij het planten en het oogsten van de padi en ontvangt l deel van de opbrengst; bij de inheemse rubbertuinen in de buitengewesten was het in de jaren 1925—1928 gebruikelijk, dat de tappers de helft van de opbrengst ontvingen (bagi doewa systeem). Van de Lampongsche districten wordt vermeld, dat bij de peperoogst veel Bantammers werkzaam zijn, die daarvoor de helft van het product ontvangen.

Van grote betekenis in de inheemse samenleving is ook het wederkerig hulpbetoon. Bijvoorbeeld: A, die een sawah

Sluiten