Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

bezit, wordt bij het plantklaar maken van de grond in Juni geholpen door B. In September wordt B, die een hoger gelegen stuk „droge grond" bezit, door A geholpen bij het bewerken van zijn akker. Bij het bouwen van huizen ziet men op Java ook dikwijls, dat de eigenaar van het te bouwen huis door zijn desagenoten geholpen wordt. Stilzwijgend wordt dan aangenomen, dat hij op zijn beurt ook voor een desagenoot zal klaarstaan, wanneer die een huis te bouwen heeft1). Ook komt het in sommige streken voor, dat een landbouwer het te kort aan arbeidskracht, voor zijn bedrijf benodigd, aanvult, door een werkbare man als lid van zijn gezin te „adopteren" 2). Dergelijke „adoptie" kan echter ontaarden in een soort pandelingschap, bijvoorbeeld: A heeft met B, een grondbezitter, afgesproken dat hij voor B een jaar lang zal werken tegen vergoeding van kost en inwoning, enkele kleren en ƒ 25.—. Wanneer nu A aan B vraagt hem liever ƒ 15.— te geven bij het begin van zijn diensttijd in plaats van ƒ 25.— na afloop van het jaar en B is daartoe bereid, dan is A dus gedwongen een jaar lang te werken voor B; deze tijdelijke gebondenheid kan dan overgaan in voortdurende gebondenheid wanneer A telkens opnieuw vooruitbetaling vraagt. Deze ondergeschiktheid bestaat dan echter niet hierin, dat de arbeider letterlijk volgens de bevelen van den werkgever zijn arbeid moet verrichten, maar dat A niet vrij is de arbeidsovereenkomst te verbreken.

Op Bali treft men nog als bijzonderheid aan, dat de arbeiders zich soms tot een vereniging hebben aaneen gesloten. Die aaneensluiting kan geschieden voor korte tijd of voor lange

J) In het werk van M. Joustra, „Minangkabau" leest men, pag. 139: huur van diensten kwam vroeger al heel weinig voor. Daarvoor in de plaats trad het onderling hulpbetoon (adat batolong). Alleen voor speciaal werk (afwerken van een huis, smeedwerk) werd iemand in dienst genomen tegen betaling in geld of in andere zaken.

2) Volgens G. H. v. d. Kolff, Bevolkingsrietcultuur in Nederlandsch-Indië pag. 149, komt dit systeem in Kediri voor. Prof. C. van Vollenhoven, Het Adatrecht van Nederlandsch-Indië I pag. 365 deelt over de Minahasa mede: werkkrachten voor grondbewerking krijgt men zelden door loondienst, veelal door vermogensrechtelijke adoptie.

Sluiten