Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

lonen worden bepaald naar de kwantiteit en kwaliteit van de binnengebrachte oogstx). De tabak, die geheel zelfstandig door de grondbezitters wordt gekweekt (voornamelijk de „vooroogst die van Februari tot Juli op droge gronden geteeld wordt) en zelfstandig wordt verkocht heet dan tembaco prèman (vrijmantabak).

In Kedoe is de zelfstandigheid van de kleine tabaksplanters dikwijls beperkt door voorschotten, afkomstig van de opkopers;

in de laatste jaren is deze gebondenheid aan de opkopers echter minder geworden, doordat het lenen van de Volkscredietbanken meer ingang gevonden heeft. In Oost- en West-Priangan zijn de inheemse theeplanters vrij het bedrijf volgens eigen inzicht uit te oefenen en het product aan den meest-biedende te verkopen. Tussen de Europese en Chinese theefabrikanten, die het product opkopen, bestaat doorgaans grote concurrentie bij de opkoop. Bij deze theeplanters is het grondbezit echter dikwijls veel groter dan i ha. 2)

In Nederland waren vroeger vele landbouwers enigszins gebonden in de uitoefening van hun bedrijf door hun verhouding tot de landbouwindustrie. Vele zuivelfabrieken en ook enkele strocartonfabrieken, aardappelmeelfabrieken en suikerfabrieken werden opgericht als zogenaamde „speculatieve" fabrieken, d. w. z. de fabrikant droeg zelf het risico van het bedrijf en sloot contracten met de landbouwers tot levering van melk, stro, aardappelen en suikerbieten tegen een vooraf vastgestelde prijs. Naderhand hebben vele landbouwers zich aaneengesloten tot coöperatieve verenigingen, die zelf ook dergelijke fabrieken hebben gebouwd en thans is de coöperatieve bedrijfsvorm hoofdzaak geworden.

In Indië is de groothandel en de grootindustrie tot nu toe organisatie hoofdzakelijk door uitheemsen uitgeoefend en ook de tussenhandel is hoofdzakelijk in handen van uitheemsen. De industrie, inheemse handel en industrie is hoofdzakelijk kleinbedrijf,

evenwel met enkele belangrijke uitzonderingen. In Koedoes zijn er vele rijke tabakshandelaren, die tabak van de planters kopen en deze laten verwerken, door huisindustrie of in werk-

x) Zie „Tabak", uitgave van de Dienst der belastingen in Ned.-Indië, pag. 49.

2) Zie ook pag. 88 en 171.

Sluiten