Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

samen met de behoefte en het aanbod hangt samen met de kosten.

Beperking We hebben nu besproken, hoe de marktprijs tot stand komt Vconcurrentu door mededinging, concurrentie, van de kopers onderling en de verkopers onderling. Evenwel is vrije concurrentie soms beperkt, of geheel uitgesloten, aan de zijde van de producenten of bij de kopers. Deze belemmering kan geschieden door de wet, door feitelijke omstandigheden of door onderlinge afspraak. Belemmering door de wet heeft men bijvoorbeeld bij de regeling van de verlening van octrooien (octrooireglement). Iemand, die een uitvinding heeft gedaan, kan gedurende een zeker aantal jaren het recht verkrijgen, met uitsluiting van anderen, om volgens die uitvinding bepaalde artikelen te fabriceren. Iemand, die één of ander fabrieksmerk gebruikt voor zijn producten, kan dit merk laten inschrijven bij het „Kantoor voor den Industrieelen Eigendom" te Batavia. Concurrenten, die hetzelfde artikel fabriceren, mogen dan dat merk niet gebruiken. Belemmering van vrije concurrentie bij de productie bestaat voorts in geval van concessies door de overheid verleend volgens de daaromtrent bestaande wettelijke bepalingen, bijvoorbeeld voor de exploitatie van gronden, waarin zich mineralen, steenkool enz. bevinden, aanleg en exploitatie van electrische lichtleiding.

Soms wordt door bepaalde omstandigheden de concurrentie belemmert, bijvoorbeeld: wanneer iemand in een stad, waar nog geen ijsfabriek bestaat, een dergelijke fabriek opricht, dan is het mogelijk, dat hij aanvankelijk grote winst behaalt, zonder dat hij voor concurrentie behoeft te vrezen. Het oprichten van een tweede fabriek neemt misschien geruime tijd in beslag en zolang er nog geen concurrentie is verschenen, kan de eerste fabriek grote winst maken.

Wanneer handelaren afspreken, dat zij elk een afzonderlijke streek tot hun terrein van werkzaamheid zullen maken, zodat de één zijn waren niet mag kopen of verkopen op het gebied van den ander, is dus concurrentie uitgesloten door onderlinge afspraak.

Bovengenoemde belemmeringen van de vrije concurrentie kunnen soms een aanzienlijke invloed uitoefenen op de prijzen van de goederen. Bij het verlenen van concessies kan echter de regering soms voorwaarden stellen omtrent de prijzen, die berekend worden.

Sluiten