Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

kracht. Het „grensnut", dat door zijn arbeid gesticht wordt, is derhalve minder dan het grensnut, dat wordt opgeleverd door een krachtigen gezonden arbeider.

In de derde plaats staan de extra-behoeften in verband met de innerlijke drang om eigen krachten te trainen, zowel de lichamelijke als de geestelijke vermogens; iemand, die dus weinig extra-behoeften kent, heeft ook niet die sterke neiging zijn krachten tot ontwikkeling te brengen en die krachten zullen dus ook weinig ontwikkeld zijn; het grensnut door de arbeid opgeleverd zal dus ook niet groot zijn.

In de vierde plaats is de lust om te arbeiden van belang. Deze arbeidslust wordt aangewakkerd door de behoeften en wanneer die behoeften gering zijn zal ook de arbeidslust niet groot zijn.

Geringe arbeidslust verhindert dikwijls stijging van het arbeidsloon. Als voorbeeld kan men noemen een desaman, die wel eens tijdelijk in een suikerfabriek werkt, nl. wanneer hij daartoe gedwongen is, doordat hij op geen andere wijze aan de kost kan komen. Verondersteld, dat hij zijn behoeften kan bevredigen met ƒ 3,— per week en dat men hem op het eind van de week ƒ 5,— loon uitbetaalt. In zo'n geval doet zich dikwijls voor het noodlottige verschijnsel, dat hij terstond daarop enkele dagen niet op zijn werk verschijnt. Zijn behoeften kunnen nu zo ruim bevredigd worden, dat hij, volgens zijn eigen begrip, zeer goed enkele dagen loon kan missen. In een suikerfabriek is de toestand, dat de koelies telkens enkele dagen wegblijven een zo grote belemmering voor de goede gang van het bedrijf, dat men wel genoodzaakt is juist het loon te betalen, dat overeenstemt met de geringe behoeften van de arbeiders. Bij meer ontwikkelde toekangs ziet men daarentegen het verschijnsel, dat ze bij een loon van ƒ 1,50 per dag geregeld blijven doorwerken. Door die meerdere ontwikkeling beseffen zij beter hun eigen verzorgingsbehoeften; ze hebben meer extra-behoeften, ze sparen soms om hunkinderen naar school te kunnen zenden.

Meerdere ontwikkeling van de arbeiders zal derhalve de lonen doen stijgen. De verzorgingsbehoeften en extra-behoeften doen zich sterker voelen, de arbeider traint meer zijn eigen krachten, de arbeidslust wordt groter. Ook zal men buitensporig grote gezinnen bij ontwikkelde arbeiders minder dikwijls aantreffen.

Sluiten