Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Voorts kan men de vraag stellen, of men het inkomen van den bewerker bij deelbouw als arbeidsloon moet beschouwen en of de bovengenoemde regels, die het loon bepalen, ook van invloed kunnen zijn op het aandeel, dat de bewerker ontvangt. Wanneer de rechthebbende op de grond zelf alle kapitaalgoederen levert, dan „levert" dus de bewerker niets anders dan zijn arbeidskracht en dan is dus de beloning van den bewerker eigenlijk zuiver arbeidsloon. Wanneer de bewerker zelf voor kapitaalgoederen zorgt, dan bestaat dus het aandeel, door hem ontvangen, uit arbeidsloon en kapitaalrente.

In verband hiermede ziet men dan ook, dat op Sumatra,

waar weinig aanbod van arbeidskrachten is, zowel het arbeidsloon (deelloon) als het aandeel van den bewerker bij deelbouw,

hoog is in vergelijking met Java, waar overvloed van arbeiders is.

Wij hebben reeds onderscheid gemaakt tussen het uit- wijze van gekeerde loon en het werkelijke loon. v^het'toon.

Het uitgekeerde loon kan op verschillende wijzen vastgesteld worden nl.

i°. tijdloon. Hier wordt volgens de aard van de arbeid,

of volgens de heersende gewoonten, het loon bij het uur, de dag, week, maand of jaar vastgesteld. Dit loonstelsel is vooral geschikt voor werk, dat veel zorg vereist en waarbij het minder op de hoeveelheid dan op de hoedanigheid aankomt. Een nadeel van dit stelsel is, dat de ijverige en de trage arbeider evenveel loon verdienen,

zolang men den tragen arbeider geen ontslag geeft.

2°. stukloon. Dikwijls wordt het loon per stuk afgeleverd werk berekend, bijvoorbeeld in fabrieken voor metaalbewerking. Voor het werk, dat grote nauwkeurigheid vereist, is stukloon wegens de haast van den arbeider wel eens minder geschikt. Ook bestaat er soms gevaar,

dat de arbeider op den duur te veel van zijn krachten vergt (zich „stukwerkt"). Een voordeel van dit stelsel is, dat de ijverige arbeider steeds meer loon ontvangt dan de luie arbeider. In Indië wordt zeer veel dit systeem toegepast.x)

Dikwijls kan men, bij de toepassing daarvan, den werkman meer beschouwen als aannemer dan wel als loonarbeider. Alleen bij arbeid, die systematisch elke dag op dezelfde wijze moet worden verricht, zoals de arbeid van spoorwegpersoneel, arbeiders in grote fabrieken, huisbedienden, kantoorpersoneel, wordt tijd-

Sluiten