Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

is het zeer moeilijk te zeggen, hoe hoog aldaar de zuivere rente is. In de inheemse samenleving is het geldverkeer nog niet volkomen overal doorgedrongen. Van een nivellerende invloed door een ontwikkeld geldverkeer op de rentestand is dus niet veel te merken. Verder is het economisch perspectief van de inheemsen dikwijls gering; het economisch perspectief is meestal zodanig, dat het niet dikwijls een verhouding tussen koopwaarde en inkomen als 25 : 1 tengevolge heeft. Men ziet dan ook vaak, dat de koopwaarde van de gronden 8 of 10 maal de jaarlijkse zuivere opbrengst bedraagt of 4 a 5 maal de jaarlijkse bruto opbrengst. Een sawah, die jaarlijks 300 pikol padi oplevert heeft, als de prijs per pikol is ƒ 3,—, soms een koopwaarde van 4 a 5 maal ƒ 900,— dus ongeveer ƒ 4000,—. Evenwel is het zeer goed mogelijk, dat dezelfde sawah, ook wanneer de prijs van de padi gelijk blijft,

in Mei 1930 verkocht wordt voor ƒ 4000,— in Juli 1931 voor ƒ 3000,— en in Maart 1932 voor ƒ 5000,—. Dat hangt geheel van het toeval af. Wij zullen op deze kwestie terugkomen bij de bespreking van de waarde van de grond.

Wat de Chinese en Arabische samenleving betreft, men kan aannemen, dat het economisch perspectief van de mensen,

die tot deze bevolkingsgroepen behoren, verder reikt dan dat van de inheemsen. Maar de rentestand, die deze mensen aanleggen, wordt zeer sterk beinvloed door de rentestand in de inheemse maatschappij. Verondersteld, dat men vraagt aan een Arabier of hij een obligatie Nederlandsch-Indië wil kopen, waardoor hij 4 % rente van zijn geld maakt. Hij zal daartoe niet overgaan omdat hij meestal zijn geld voordeliger kan beleggen. Hij leent het bijvoorbeeld uit aan een anderen Arabier tegen 10 a 20 % per jaar en die andere Arabier leent het geld uit aan inheemsen tegen nog hogere rente. Door deze omstandigheid ziet men het dan ook niet dikwijls gebeuren,

dat een Chinees of Arabier „Europese" obligaties of aandelen koopt, omdat zij meestal meer rente van hun geld kunnen maken. Tegen welke prijs door hen huizen worden gekocht in vergelijking met de huurwaarde, hierover zijn geen officiële gegevens gepubliceerd.

Hoe hoog is nu de rente, die inheemsen hoogstens willen inheemse betalen voor een geldlening? Men kan hier niet altijd spreken van kapitaalrente, omdat het geld niet altijd geleend wordt leningen.

Sluiten