Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

vraag naar grond en A kan misschien zijn grond in deelbouw uitgeven, waarbij de bewerker slecht | deel ontvangt. Hij krijgt dan wellicht meer dan beschouwd kan worden als de normale kapitaalrente. Door deze hoge rente zullen er nieuwe gronden worden ontgonnen, waardoor op den duur de prijzen van de landbouwproducten weer dalen en de vraag naar gronden ook. A zal dan weer tevreden moeten zijn met de helft van de opbrengst. A ontvangt dan geen voordeel door het bezit van de grond, voor zover deze als een zuivere natuurgave kan worden beschouwd. Immers grond, die nog kan worden ontgonnen is in overvloed aanwezig en heeft dus geen waarde, evenmin als de lucht waarde heeft. Op Java heeft zich echter de bevolking zozeer uitgebreid, dat er nog wel gronden kunnen worden ontgonnen, maar die zijn in den regel van een veel mindere soort, dan de gronden die reeds in gebruik genomen zijn. Nu doet zich het verschijnsel van de pachtwaarde voor, waarop de Engelse econoom Ricardo (1772—1823) voor het eerst de aandacht heeft gevestigd.

Pachtwaarde. De pachtwaarde is het extra-voordeel, dat de grondeigenaar ontvangt boven hetgeen als kapitaalrente kan worden beschouwd. Immers de gronden van mindere kwaliteit, die ontgonnen zijn, leveren een opbrengst op, die als een normale kapitaalrente kan worden beschouwd, anders zou men ze niet hebben ontgonnen.

De gronden van betere kwaliteit, dus de gronden, die het eerst zijn ontgonnen, leveren meer product dan de gronden van mindere kwaliteit. De bezitter van deze gronden geniet dus een extra voordeel boven hetgeen als een normale kapitaalrente kan worden beschouwd. Wanneer nu de bezitter van de betere grond deze aan een ander in deelbouw uitgeeft, dan zal hij dat extra-voordeel voor zich willen houden. Hij zal dan bijvoorbeeld f van de opbrengst voor zich eisen, terwijl de bezitter van de gronden, die pas ontgonnen zijn, misschien slechts % van de opbrengst ontvangt. Het aandeel van eerstgenoemden grondbezitter bestaat dus voor f deel uit kapitaalrente en voor i deel uit pachtwaarde.

Niet altijd kan men zeggen dat de „rechthebbende" bij deelbouw de gehele pachtwaarde voor zich houdt. Wanneer op Java bijvoorbeeld sedert tientallen van jaren in een bepaalde streek de bewerker bij deelbouw \ van de opbrengst ontvangt,

Sluiten