Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

het fort vrij blijven, teneinde daardoor buiten een belegerende vijand om gemeenschap met het achterland te kunnen houden. Wanneer de vijand niet door de ingangen kan binnenkomen, kan hij nog trachten van bovenaf gaten te maken om in de gangen te komen. Dit kan belet worden door den berg beneden te doen springen. Volgens Houriez kan men in 2 uur tijds 40, 80 tot 120 vierkante meter bergoppervlak doen instorten. Een ernstiger gevaar ziet hij echter daarin, dat men doormiddel van rook de gangen onbewoonbaar zou kunnen maken. Dit zou alleen tegen te gaan zijn door de nabij het fort gelegen gedeelten door instortingen of door muren van de rest af te scheiden. In bijzonderheden wordt verder de verdedigingsmogelijkheid van de in te richten ondergrondsche schuilplaatsen nagegaan. De eindconclusie is: „D’après 1’exposé que nous venons de faire on peut conclure que 1’objet le plus important et le plus pressant pour la défense du fort St. Pierre, qui doit rendre inattaquable la moitié de la place de Maestricht, c’est d’occuper la crête de la montagne sur laquelle il est construit de travailler promptement a 1’établissement des reduits dans la caverne, a rendre practicable la communication par le chemin de Liége, a améliorer et augmenter le système des mines et a prendre sur la montagne le plus grand nombre de points possibles, correspondants a des parties bien déterminés de la caverne”. Tenslotte verwijst Houriez naar de voorgestelde werken, die in de gangen uitgevoerd moeten worden om ze voor allerlei doeleinden in te richten. Het rapport is zoowel door kapitein Houriez als door den chef der brigade Lagastine en den directeur der fortificatiën Benoist Neuflieu, onderteekend en heeft als bijlage het origineel van de teekening, waarvan een copie uit het Gemeente-archief te Maastricht bekend was.

16. LAGASTINE. Rapp. 20 Mei 1796 (Rapp. 1933, blz. 54, No. 82 IV 15). S.T. Pro jet

estimatif des ouvrages les plus urgents d faire aux fortifications de Maestricht pour mettre cette place en état de deffense.

In deze begrooting is een deel aan de onderaardsche gangen gewijd, hetwelk bijna 10 mille francs beloopt. „Les ouvrages de cette caverne, qui est de la plus grande utilité pour la deffense du fort St. Pierre, sont commencées; ils ont pour objet de nous y menager une entrée du coté de la ville, une sortie sur la plaine du Jaër deux Communications secrets avec la caverne du coté de Liége, de faire crouler toutes les autres et de deffendre celles que nous avons conservées”.

17. LAGASTINE. Rapp. 1 Juni 1795 or. G.V. Notte sur les établissemens militaires que

l’on pourrait faire dans la caverne de la montagne Pierre.

Voor het nut der gangen ten aanzien van de verdediging van het fort wordt verwezen naar het rapport van Houriez (No. 15); over het gebruik der gangen voor andere doeleinden, waarover Houriez schrijft, zet Lagastine zijn meening uiteen. Reeds op den dag na de inneming van Maastricht wékken de gangen zijn nieuwsgierigheid en een paar dagen later gaat hij er met de medici Sausserot en Chamerlat in om hun advies. te vragen over de inrichting der gangen als verblijfplaats; dit advies is gunstig. Sausserot wil een geregelde reiniging der gangen door er water te laten doorstroomen en meer schachten voor luchtverversching. Lagastine geeft een nadere uiteenzetting over wat hij in de gangen maken wil.

18. DÈJEAN. Rapp. 8 Juli 1796 (Rapp. 1933, blz. 57, No. 84 IV 17). S.T. Instructions

auxquelles doit se confirmer le chef du génie a Maestricht pour la mise en état de cette place.

Dejean, de inspecteur général des fortifications, geeft hierin, wat de onderaardsche gangen betreft, de volgende critiek op wat men daarvoor heeft voorgesteld: „Caverne, ou pour mieux dire carrières sous la montagne St. Pierre. On a beaucoup parlé de la fameuse caverne, mais on s’est appesanti beaucoup plus sur le merveilleux que sur 1’utile; comme je ne jure plus sur parole, j’affirme, malgré les assertions contraires de quelques officiers, dont j’apprécie, dont j’estime les talents, que son utilité réelle se reduit a bien peu de chose. C’est une plaisanterie que de prétendre y mettre d l’abri les habitans, les malades, les blessès, les richesses du pays et les munitions de toute espèce. On pourrait sans doute y renformer sans inconvénient pour leur conservation, les munitions de toute espèce, mais des êtres vivants, des malades, des blessés en grand nombre! .... Des chevaux; des bestiaux pour la nourriture de la garnison et des habitants! .... quelle fausse assertion! Si l’on veut bien réflêchir quelques instants sur la quantité d’air nécessaire pour

Sluiten