Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

En verder: als ik in het nederlands wil spreken over een bepaald paleis aan een bepaald plein onser stad, dan kan ik, gegeven dat ik het met deze woorden wil noemen, en gegeven dat ik ’n bepaald kenmerk van dat paleis attributief daaraan wil toekennen, dan kan ik niets anders zeggen dan: het paleis op de Dam.

En hiermee zeggen we impliciet, dat er in het nederlands bieZondere» combinaties van woorden bestaan, de „woord-groepen”, en dat de opbouw dier „woord-groepen” afhankelijk is van het gegeven systeem van betrekkingen, die in het nederlands kunnen worden tot uitdrukking gebracht om zo'n „groep” te constitueren.

En weer verder: als ik in het nederlands de zelfstandige en afgesloten mededeling wil doen, dat ik dat paleis op de Dam bewonder, dan kan ik zeggen:

Ik bewonder het paleis op de Dam, of:

Het paleis op de Dam bewonder ik.

En als ik een derde mogelijkheid kies en zeg:

Ik het paleis op de Dam bewonder, dan weet ik heel goed, dat ik m'n zin bouw op een wijze, die on-,,regel -matig is, al zal ieder nederlander me, glimlachend, kunnen verstaan.

En hiermee constateren we impliciet, dat er in het nederlands, behalve „woordgroepen”, ook „zins-delen” voorkomen, al of met uit woord-groepen bestaande, en dat in die nederlandse taal de zins-delen, onderwerp, gezegde en voorwerp b.v., in een bepaalde opeenvolging plegen, te worden gebracht bij de bouw van een mededelende hoofd-zin.

Er zijn aan ons voorbeeld natuurlijk nog meer normen van het nederlandse taal-systeem te demonstreren, maar het ligt niet in mijn bedoeling daarover heden x) te spreken, ik wil U er vandaag enkel met nadruk op wijzen, ten eerste: dat het nederlandse taalgebruik onderworpen is aan de normen van een „systeem”, ten tweede: dat die normen verschillende phasen van de opbouw der taalstructuren betreffen: we constateerden normen bij de opbouw van een „woord”, normen bij de opbouw van 'n-„woordgroep”, normen bij de bouw van de „zin”.

Bekijken we nu die „normen” eens wat nader. En met name:

Sluiten