Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

HET GEMEENTEBEDRIJF EN ZIJN AFNEMERS

daling van den kostprijs in de marginale onderneming en dus van daling van den marktprijs, doet verminderen.

Op deze twee punten moet de critiek op de monopoliewinst der publieke nutsbedrijven nader worden getoetst. In hoofdtrekken deed ik dit reeds in hoofdstuk II § 2, ten opzichte van de winst,

door concessionarissen behaald; hier dient dit opnieuw, thans ten aanzien van de winst van overheidsbedrijven, te geschieden.

In de eerste plaats blijkt dan, dat het niet gerechtvaardigde van deze monopoliewinst wordt gezien in het onverdiend zijn. Zij is niet veroorzaakt door arbeid en initiatief, doch door een objectieve omstandigheid als de aaneengesloten bebouwing, welke een voordeehge exploitatie voor één ondernemer mogelijk maakt. Dit karakter van deze monopohewinst rechtvaardigt, dat de factor, v/elke haar veroorzaakt, de stads- of dorpsgemeenschap, beslag op haar legt. Dat kan geschieden door een exploitatie van overheidswege zonder dat winst wordt gemaakt, waarbij de monopoliewinst als het ware rechtstreeks over de verbruikers wordt verdeeld, het kan eveneens, doordat de Overheid de winst incasseert en haar in het algemeen belang aanwendt.

In de tweede plaats treft de machtspositie van het monopolistische bedrijf. Absoluut is deze machtspositie niet; de elasticiteit van de vraag en de tendentie van daling van den kostprijs bij toeneming der productie doen hun invloed gelden. Doch tot op zekere hoogte is het bedrijf vrij in het bepalen van de prijzen, de tarieven en de verdere leveringsvoorwaarden. Het gebruik van deze macht kan leiden tot een onvoldoende verzorging van het verbrui kersbelang.

Neemt de Overheid daarom het monopolie tot zich, dan zal zij misbruik van de monopoliemacht moeten vermijden, doch daarmede nog niet alle monopoliewinst behoeven prijs te geven.

In mijn behandeling van de opvattingen der tegenstanders zijn Opvattingen noodzakelijkerwijze argumenten gebezigd, welke voor de gemeentelijke bedrijfswinsten pleiten. Daarnaast is het wenschelijk om aan eenige geheel of ten deele anders gefundeerde opvattingen ten gunste van deze winsten aandacht te schenken.

Een overtuigd voorstander van de gemeentelijke bedrijfswinsten

Sluiten