Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

rekening houden met de bijgedachte aan ‘courant’, ‘redaktie’ of dgl. De voornaamwoordelike femininizering van zee- en luchtschepen, schrijft men wel aan engelse invloed toe: „Het vliegtuig werd op haar moeilike tocht door een radio-installatie geleid en beveiligd”. Het gebruik van vrouwelike pronomina bij landen, provincies, steden is zonder twijfel nog een onnederlandse rest van klassicistiese oorsprong: „In een ballade, waarin het arme Frankrijk haar koning (Lodewijk XI) zijn schuld voorhoudt”. „Niet lang daarna vierde Utrecht en met haar het gehele land feest”. „Drente liet zich op haar mooist zien, in een stralende zon”. Het spreekt vanzelf, dat hier een bijgedachte aan bijv. ‘stad’, ‘provincie’ niet is uitgesloten.

En zo bestaan er nog meer gevallen van opvallend pronomina-gebruik, waarvoor wij de belangstellende lezers naar Pronominale problemen in het Nederlands” (R.K. Jongensweeshuis, Tilburg) verwijzen, waarin schrijver dezes alles met authentieke voorbeelden heeft toegelicht.

Het behoeft intussen geen betoog, dat wij elk kunstmatig onwaar en onnederlands gebruik van voornaamwoorden afkeuren en verwerpen. Zelfs Ministers van O. K. en W. missen de bevoegdheid in dezen dwang uit te oefenen. Wanneer evenwel in het noorden een andere gewoonte heerst dan in het zuiden, dan dient ook het onderwijs met dat dubbele beschaafde spraakgebruik rekening te houden. Wie het ene dwingend zou eisen ten koste van het andere, vergrijpt zich moedwillig aan Nederlands taal. Of zijn er ook buiten het pronominaal gebied geen honderden synoniemen, en nog weer andere honderden en honderden doubletten van allerlei aard, die niemand als chaos of als tuchteloosheid beschouwt, waaraan regeringsoekazen een einde moeten maken? Daarenboven maakt de dubbele funktie van pronomina: de vervangende en de rechtstreeks-aanduidende, het on-

Sluiten