Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

TOEREKENINGSVATBAARHEID

plaatst. Wat menschelijke aanmatiging daaraan toevoegen kan aan, om der wille van de vergelding toegebracht „leed”, dunkt mij, hoe ook in religieuse of rechtsphilisophische terminologie verhuld, een stumperige - immers reeds door God zelf uitgeoefende - wraak,x) en een averechtsche - immers slechts verlagende en vernederende - poging om de „rechtsorde” te herstellen. Eerst als het leed-om-het-leed-element radikaal uit de „straf” is verdwenen en de „straf” dus geen straf meer is maar alleen een %egen, doet de gemeenschap die haar toepast, datgene wat zij m.i. moet doen, wil zij op den naam „beschaafd” of Christelijk (met een hoofdletter) aanspraak maken. Dan zal de term „toerekenen” uit het strafwetboek zijn verdwenen, en het woord in vervulling zijn gegaan van den Nestor der Nederlandsche strafrechtswetenschap: „Ons strafrecht zal humaan zijn of niet zijn”.2)

Langzaam maar zeker siepelt trouwens in de strafrechtspleging (hier en elders) het besef binnen, dat de straf niet alleen de maatschappij beveiligt of verdedigt tegen den misdadiger, maar de^en tegen vfch %elf. Het „tooverwoord”: „reclasseering” drukt dat uit. En zelfs waar die niet meer mogelijk wordt geacht en de „onschadelijkmaking” op den voorgrond treedt, komt deze, hoe „grievend leed” (Simons) zij ook moge zijn, den on-schadelijk gemaakte ten goede. Dit ligt in het woord zelf besloten, en dat is de rechtvaardiging waarnaar Simons nog aarzelend zocht. 3) Maar dan zal de formule: „indien het belang van de openbare orde zulks bepaaldelijk vordert” moeten worden gewijzigd in: „indien het belang van den verdachte zulks bepaaldelijk vordert”.

Vaak zal de rechter van den psychiater nog meer willen

1) Hoor maar het periodiek aangeheven geroep om wederinvoering van de doodstraf, telkens als een opzienbarende moord de wraakzucht wekt.

2) Prof. Simons, Problemen van het Strafrecht; Amsterdam 1929; blz. 243. De schrijver waarschuwt uitdrukkelijk tegen het misverstand, dat hij onder „humaan” zachtmoedig en clement onder alle omstandigheden zou bedoelen. De aantijging wordt ook trouwens langzamerhand al te afgezaagd: die maatregelen uit ons strafrecht waarbij van toerekenen niet of nauwelijks meer sprake is (ter beschikking stelling en bewaring) zijn in menig geval harder en onverbiddelijker dan het meerendeel der volgens de regelen der toe-

reKemngsKunst opgelegde stranen.

3) t.a.p. blz. 175.

SUPPL.

Sluiten