Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Marseille heeft Clusius op het punt gestaan naar Italië door te gaan, maar hij keerde om een ons onbekende reden naar Montpellier terug.

Intussen werd het voor den jongen De l’Escluse tijd om naar huis terug te keren. Zijn vader was naar Antwerpen gevlucht, toen de oorlog, die in 1552 tussen Karei V en Hendrik II van Frankrijk was ontbrand, de Zuidelijke Nederlanden onveilig had gemaakt. Bovendien hield de ondersteuning op, die hij van een Nederlandsen koopman te Lyon ontving, het „Vissenboek” van Rondelet was gereed, misschien had Clusius ook het licentiaat in de medicijnen behaald, hoewel hieromtrent geen zekerheid bestaat, en zo aanvaardde hij in Januari 1554 de terugtocht.

Door de oorlog — „fervente bello inter imperatorem Carolum V et Galliae regem Henricum II” — nam hij in gezelschap van Lotichius en diens pupillen zijn weg door Zwitserland.

In Lausanne bekroop hem wederom de lust naar Italië te gaan, maar vader De l’Escluse was onvermurwbaar en stuurde vermoedelijk niet de vereiste en gewenste penningen. Carolus ging dus maar naar Bazel, zakte de Rijn af naar Keulen en ging door naar Antwerpen.

In het najaar van 1554 kwam hij, na een afwezigheid van ruim zes jaren, weer in het ouderlijk huis aan.

Sluiten