Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Hierin komt de democratische invloed om de hoek. Deze invloed blijkt nog duidelijker uit de aanbeveling, die het Compromis gaf aan het adres van de consistories, die op hun beurt vroegen, dat de edelen zich met hen zouden mogen verbinden tot handhaving van de godsdienstvrijheid, totdat de samengeroepen Staten-Generaal daarover een beslissing zouden hebben genomen.

Nu aarzelde Margaretha. Zij begreep heel goed, dat zij, als ze hierop ingaan zou, hoge adel, lage adel en volk tot één macht tegen zich zou verenigen en dat zij dan in het vervolg slechts te gehoorzamen zou hebben.

De geloofsverschillen deden zich al gevoelen; gematigdProtestantse en Katholieke leden van het Compromis konden zich niet verenigen met de drijverij van de Calvinistische voormannen en van de consistories. Toen bovendien nog in de Nederlanden bekend werd, dat Lodewijk van Nassau in Duitsland troepen was gaan werven voor de Gereformeerden, toen zette de reeds dreigende splitsing door. Al wat Rooms dacht en voelde wendde zich af en de edelen, die begrepen, dat ook de gunst van het volk hun geen hoge maatschappelijke positie zou brengen, omdat dit volk volstrekt niet voor de adel streed, keerden de beweging uit teleurstelling de rug toe; hun beschermende welwillendheid had weer plaats gemaakt voor de oude minachting. Alleen Oranje, Egmont en Hoome gaven de moed niet op, integendeel!

In deze beklemmende dagen, in deze toenemende spanning, terwijl ieder luisterde naar een woord, uitzag naar een daad, die de drukkende onzekerheid zou oplossen, in deze als van onweer geladen atmosfeer, waarin allen energieloos wachtten en wachtten, knetterde de ontlading van de bliksemflits: de „Beeldenstorm”.

Reeds in de laatste dagen van Juli sloegen gewapende boeren, door predikanten opgezet, door valse geruchten, door felle haat tegen de geestelijkheid en door teugelloze plunderzucht gedreven, in de dorpen om Yperen en Kortrijk de beelden stuk, mishandelden de geestelijken en vergrepen zich aan sieraden en kerkekassen. De beweging

Sluiten