is toegevoegd aan uw favorieten.

Holberg en Holland

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

invloed op enkele van Holbergs werken heeft gehad. C. Busken Huet zegt zelfs, dat Erasmus geestig is „nagevolgd” door Holberg in zijn „Onderaardsche Reis van Klaas Klim”, welk werk hij „vaak een Lof der Ligtzinnigheid in de Staat” noemt (zie „Het Land van Rembrandt”, blz. 223); het lijkt mij echter enigszins sterk uitgedrukt, om hier van „navolging” te spreken. C. A. Abbing geeft in de inleiding van zijn uitgave van „Laus Stultitiae” enkele citaten uit het genoemde werk van Holberg. In het eerste citaat wordt Klims bezoek aan het filosofische land (regio Philosophica) beschreven; hier zijn alle mannen filosofen en geleerden, en houden zich zózeer bezig met zaken, die buiten het eigenlijke leven staan (b.v. het zoeken van een weg naar de zon), dat zij hun land verwaarlozen, dat onherbergzaam en onbegaanbaar is geworden, en zelfs hun echtgenoten veronachtzamen, die daarom hun troost zoeken bij de vreemdelingen, welke nu en dan het land bezoeken. In het tweede citaat wordt „het land der verstandigen” (terra rationalis) beschreven. Hier wordt aangetoond, dat een staat zonder dwazen niet gelukkig en aangenaam kan zijn. De inwoners van deze staat zijn zó verstandig, dat zij zich niet laten meeslepen door mooie woorden en lege beloften; daar ze allen gelijk zijn en dit zelf inzien, bestaat er geen wedijver tussen hen. Voor diensten, die ze hun land bewijzen, verlangen ze wezenlijke beloningen, ze laten zich niet afschepen met mooi uitziende prullerijen en geven evenmin om de ijdele glans van titels en eretekenen. Zij zijn niet tot grote krijgsdaden te bewegen onder voorspiegeüng, dat ze „een grote naam in de geschiedenis” zullen krijgen, daar ze vinden, dat ze aan dergelijke lof niets hebben. In één woord: volgens Holberg moet een maatschappij minstens voor de helft uit dwazen bestaan. Holberg gaat hier dus eigenlijk verder dan Erasmus: deze het de dwaasheid prijzen door de Dwaasheid; Holberg prijst zelf de dwaasheid aan!

Nog meer is m.i. met de „Lof der Zotheid” te vergelijken het eerste Epigram uit Lib. II van de Moralske Tanker (in

1) MilPIAS ErKOMION, id est Stultitiae Laus. Erasmi Roterodami Declamatio. Uitgegeven door C. A. Abbing, 1839, in het Latijn.