is toegevoegd aan je favorieten.

De moderne wetenschap en het anarchisme

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Deze en dergelijke tegenspraak is gemakkelijk daardoor te verklaren, dat het sociologische deel van Spencer's wijsbegeerte ontstond onder den invloed der Engelsche radikalen, dus veel vroeger dan het natuurwetenschappelijke. Dit bewijst zijn werk ,,Social Statics", dat in 1852 verscheen, dus in een tijd, toen de studie van menschelijke instellingen van het standpunt der moderne anthropologie nog in de kinderschoenen stond.

Het gevolg was, dat Spencer evenals Comte de studie van deze instellingen niet voor zich alleen en zonder vooropgestelde meening ondernam. Buitendien wisselde hij ook zijn methode tegenover de sociologie (de wijsbegeerte der maatschappij. Hij begon zich hier te bedienen van een nieuwe methode en wel van de bedriegelijkste van allen, de methode der analogieën, die hij niet had toegelaten voor de studie der fysische verschijningswereld. Deze nieuwe methode maakte het hem mogelijk een geheele reeks vooropgezette meeningen te rechtvaardigen.

Het resultaat is echter, dat wij nu nog geen synthetische wijsbegeerte bezitten, een wijsbegeerte die wat de beide hoofddeelen aangaat: de natuurwetenschap en de sociologie, berust op dezelfde methode.

Ook moet gezegd worden, dat Spencer allerminst de geschikte man was voor de studie der eerste menschelijke instellingen. In dit opzicht heeft hij met alle Engelschen de fout gemeen als hij haar niet in nog hoogere mate bezit om de gebruiken en zeden van andere naties niet te kunnen begrijpen. „Wij zijn een volk van het Romeinsch recht en de Ieren een volk van het gemeene recht, daarom begrijpen wij elkander wederkeerig niet,'' zoo zei mij eens een bevriend, zeer verstandig en beschaafd Engelschman. Indedaad, alle betrekkingen der Engelschen tot lagere rassen, die zij