is toegevoegd aan je favorieten.

Middeleeuwsche bibliotheken

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Goids (gelegenheid te geven) dair inne te mogen lesen, ende wat goets te studeeren, soedat die lectryn raitten voirsz twie boicken van der bybel aldair tot ewigen dagen in der kercke ende op t choer an die lectryn sullen bliven liggen, sonder in eniger wyse wt

te leenen, of van dair te vertrecken in eniger manieren ')

Vergissen \vy ons niet, dan heeft Heerman — al staat het ook niet uitdrukkelijk gemeld — de hoop gekoesterd, dat andere weldenkenden in de toekomst wel de noodige boeken aan de kerk zouden schenken om er de ledige ruimte in de vier „scappraca" van zijn lectryn mede te vullen.

Ofschoon het niet onwaarschijnlijk is, dat verschillende kerken hier te lande reeds in de dertiende eeuw een Binken boekenvoorraad bezaten, eerst in 't laatst der veertiende eeuw krijgen wjj daaromtrent zekerheid. Toen toch op den 8 Juni 13S0 PhilippusdeLeyden presbyter, Heet int'.r Parisienses minimus decreiorum doctor, ccinonicus Traiectensis et in Condato Cameracensis, ac thesaurarius et canonicus in Lei/den et in Haga et unus curatorum inZierixee",degeleerde schryver van ..De cura reipublicae et sorte principantisoverleed^ liet hij bij testament zijne uitgebreide boekverzameling na aan de collegiaal kerk van St. Pancras te Leiden, met de bepaling, dat deze collectie zou blijven „in 't huis dat hy placht te bewonen aan t Peterskerkhof, totdat de executeuren van zyn testament een betelen veiliger plaats daarvoor zouden bepaald hebben in de St. Pancraskerk of elders. Intusschen moest de boekerij afgesloten worden met drie sloten, waarop verschillende sleutels pasten, waarvan de eerste zou hebben de deken van St. Pancras, de tweede by den „patroon", die de door den overledene gestichte prebenden te vergeven had, zou berusten en do derde by den oudsten kanunnik \ an t collogo. )

Deze boekery, in het testament uitvoerig beschreven, schynt uit 40 a 50 banden 3) bestaan te hebben, waaronder er echter vry veel geweest zyn, die op zich zelf een gcheele bibliotheek vormden. „De

') Frans van Mieris, Beschrijving van Leiden, I, blz. 47.

s) Zie de nieuwe uitgave van „De cura Reipublicae" door Fruin en Molhujscn, in de „Oude Vaderl. Rechtsbronnen', 2e reeks, I, den Haag 1900. Het testament van Fhilippu*, reeds gedeeltelijk gedrukt in Van Heussens, Historia Episc. Ultiaj. I p. 4fi9 — <1 is daar in lijn geheel afgedrukt, p. 473 — 469. De geciteerde bepalingen aldaar op pag. 438.

3) Moll (Kerkgcschied. II 2e stuk, blz. 307) spreekt m. i. ten onrechte van «ongeveer 80 banden."