Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Wel was zijn werk voor dien tijd ongetwijfeld een chirurgisch kunststukje tevens. Men staat eigenlijk verbaasd, hoe het wel mogelijk was. Zonder narcose, zonder eenig begrip waarschijnlijk van asepsis. De honden werden eenvoudig „gemuyl-bandt, opdat sij niet komen te bijten", en een tracheotomie werd aangelegd „waardoor sij hun adem halen, sonder d' omstanders met hun gehuyl te vervelen!"

De Graaf's voorbeeld werkte aanstekelijk. Schuyl11) opereerde met even goed gevolg. Het gelukte hem in bijna twee uren ongeveer twee „oneen" sap te vergaderen; tevens merkte hij op — hoewel hij de werkelijke redenen ervan niet begreep — hoe dat sap in staat was warme melk te doen stremmen, „dat daar kaas uyt kwam". Niet minder verbluffend was het operatiewerk van Brunner, 12) die in 1682 kon aantoonen, dat honden een schijnbaar volledige pancreasextirpatie overleefden. Dit laatste werd helaas oorzaak, dat de groote beteekenis die het pancreas door de Graaf's werk verkregen had, weer werd geloochend.

De Graaf schreef een legio aantal kwalen aan het pancreas toe. Zijn behandeling was al zeer eenvoudig, zij berustte nog geheel en al op de oude leer van Galenus, „Contraria Contrariis", uit welke het aanwenden van „alterantia" volgde. Dacht hij zich een ziekte het gevolg van „een vloeybaarder en on-behoorlijk dun Alvleesig Sap" dan schreef hij voor „een voorsigtig gebruyk van lijmige Hulp-middelen, als daar sijn de pillen van Cynoglossa, en meer andere verdikkende Genees-middelen." Meende hij een kwaal veroorzaakt te zijn door een te zuur alvleeschsap, dan volgde onmiddellijk het recept: „kruydige vlugge geest", „vlugtig loogzout", „Kreeftsoogen, Koraal, Krijt, gebrande Schelpen, Vijlsel van Staal en diergelijke dingen, die 't suur op slokken."

Dat de toenmalige klinische diagnostiek wel eens een buitenkansje te beurt viel door een patholoog-anatomische vondst, spreekt van zelf. In den in 1666 verschenen commentaar van Blasius op den 5en druk van Veslingius' „Syntagma anatomicum" deelt Highmore 13) mee hoe bij een autopsie een zware, etterige pancreasaandoening is geconstateerd. De patiënt had

Sluiten