Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

belangstelling in beslag en wordt de eerste zoo kort mogelijk gehouden. Dit voert tot een snel, programmatig leggen van de noodige algemeene grondslagen en daarna tot een splitsing in verschillende toegepaste richtingen. Een verbrokkeling dus van de eerst zoo homogene en harmonische studie; geen gelegenheid meer zich rustig in te werken in de verschillende onderwerpen.

Toch valt het niet te ontkennen dat dit voordeelen met zich zou brengen. Niet alleen zou die categorie van onbevredigden hier geholpen zijn; niet alleen zouden de leerlingen bij hun intrede in 't maatschappelijk leven daar niet meer zoo vreemd tegenover staan, maar ook uit opvoedkundig oogpunt heeft dit onderwijs, gericht op de practijk, bijzondere waarde:

De practijk scherpt het verantwoordelijkheidsgevoel bij het opstellen van theorieën en het constateeren van feiten. Op den duur laat ook de zuivere wetenschap lichtvaardigheid in deze niet ongestraft, maar de practijk is daar sneller bij.

Bezie bijv. de theorieën omtrent het ontstaan der soorten, waarbij sommigen meenen, dat kruising van reeds bestaande vormen de basis is, terwijl anderen daarbij het verschijnsel van de mutatie op den voorgrond plaatsen. Stel daarnaast de theorieën, die het ontstaan eener builenpest-epidemie verklaren. De eene opvatting is, dat we hier met een ratteziekte te doen hebben, die van rat op rat overgaat door bemiddeling der rattevloo en op dezelfde wijze, maar min of meer incidenteel, van rat op mensch.

De andere opvatting meent, dat de besmetting tenminste vaak, direct van mensch op mensch overgaat. De eerste opvatting ziet de rat aan als bron der besmetting, de laatste den mensch.

Wetenschappelijk zijn de laatste theorieën van heel wat minder verre strekking dan de eerste en toch geloof ik, dat ze met meer voorzichtigheid en terughouding opgesteld en aanvaard zijn, dan menige schoone theorie

Sluiten