Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

bruiken of dat men haar wel eens nuttig in bepaalde, eng door de practijk omschreven banen kon laten werken. Neen, ze hebben de beteekenis, voor hun werk, van de vrij zich ontplooiende wetenschap gezien, hebben die zelf beoefend en anderen daartoe in de gelegenheid gesteld en aangemoedigd. Bij hen mist men geheel datgene, wat ik wel bij andere, practisch wetenschappelijke mannen zag: het als minder belangrijk terzijde stellen van alles wat ze in den engen kring hunner geestelijke behoeften meenden te kunnen missen. Maar evenmin ziet men bij hen dat andere uiterste waarin diezelfde practische mannen wel vervallen; dat ze namelijk door een wetenschappelijk onderdeel van hun studie zoo geboeid worden, dat ze daarvoor de groote lijnen uit het oog verliezen.

Geheel buiten eenig universitair verband, hebben die beide in Nederlandsch Indië de grondslagen gelegd voor een school, waarin plaats is zoowel voor den meest theoretischen als den meest practischen arbeid.

MIJNE TOEHOORDERS.

Wanneer U mij tot zooverre heeft willen volgen en wanneer ik U heb kunnen doen inzien dat hier inderdaad een conflict bestaat, dan hoop ik U te hebben kunnen overtuigen, dat dit niet door een eenvoudige keuze is op te lossen. Daarvoor is er in de consequenties van de ideëele en de materieele opvatting eenerzijds te veel dat onze volle instemming verdient en dat wij in het onderwijs der biologie om geen prijs willen ontbeeren. Maar aan den anderen kant treffen wij er elementen in aan die wij in dit onderwijs niet kunnen accepteeren, zonder gevaar te loopen, dit laatste öf neer te halen, öf de banden die het aan de maatschappij hecht al te los te maken.

Ik vertrouw echter ook, dat ik u niet den indruk gaf, dat ik het als gemakkelijk beschouw, hier geen keus te doen. Want het was juist mijn bedoeling u ervan te doordringen, dat deze beide opvattingen eigenlijk onvereenigbaar zijn door het standpunt, dat ze tegenover

Sluiten