Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

een verhaal te brengen. Zij schrikt er soms niet voor terug welke menschelijke eigenschap ook in één diersoort te leggen, maar de verschillen der menschelijke individuen over te plaatsen in de dieren"wereld, zoover reikt haar de werkelijkheid brutaliserende moed niet. Overigens zou dit niet noodig Zljn, want in een vermenschelijkend dierverhaal doet het söört dezelfde dienst als in een onder de menschen spelenden roman de persoon.

In Edmond Rostand's ,,Chantecler" kunnen wij scherp waarnemen, hoe het uiterlijk der dieren door opzettelijke of onopzettelijke vergelijking met dat der menschen, de willekeurige psychologie beïnvloedt. Men mag dan daarbij niet vergeten, dat, hoewel het bij dieren evenmin als bij menschen noodzakelijk is, dat uiterlijk in verband staat met innerlijk, dit toch ook niet uitgesloten is. Hoe voorzichtig we ook willen zijn, het zou ons zwaar vallen in den pauw een onbewust-nederig dier te zien, en niet een onbewust zeer trotsch en pronkerig dier, zooals een kind dit ook al zijn kan.

Rostand dan verrijkt de rij der willekeurige dierkarakters met dat van de merel, die, om welke reden weet ik niet, tot den ,,blagueur", den dilettantisch ongeloovigen modernen grooten stadsjongen wordt. Hij is bereid overal bij te zijn en alles te bespotten. Hij wil meehelpen aan verraad en aan een goede handeling, al naar het uitkomt. Is het zijn kwiekheid, is het zijn vroolijk fluiten, die Rostand de merel op zoo'n wijze deed vermenschelijken ? x) De haan is de anti-merel, het dier met het gave geloof, krachtig in zijn meening, dat zijn roep de zon doet

) Ik ken een gedicht van Théophile Gauthier, dat juist de merel als den grooten niet te versagen geloovige in licht en lente voorstelt, de rol die den haan in Rostand's theaterspel is toebedeeld.

Sluiten