Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

aangetroffen. Zij verschillen van hetzelfde gevoel in ons eigen hart wel in graad, maar in 't geheel niet in soort; en we moeten ze meten met één maat, willen we er iets van begrijpen."

Long verwerpt de gebruikelijke onderscheidingen tusschen reflex en rationeele bewegingen, instinct en intelligentie. „Ook als instinctieve wezens Zijn menschen niet wezenlijk van dieren verschillend. Wie het dier wil beschrijven, moet het begrijpen, en, naar 't mij voorkomt, is de eenige manier om tot begrijpen te komen deze, dat ik mezelf eens in zijn plaats denk en het meet met dezelfde maat, als het eenige leven, waarvan ik begrip heb, ik kennis draag uit de eerste hand: en dat is mijn eigen leven." (,,Langs dierenpaden in het hooge Noorden").

Deze zeer eigenaardige opvatting van de psychische eenheid der wereld — ik bedoel geen Al-ziel, maar zou bijna spreken van een psychisch oer-element, of althans van altijd voorkomende elementen, zooals dit ook stoffelijk het geval is, naar ons de chemie leert — moet ons niet doen denken, dat aeze meest uitgesproken waarnemer onder de dierkundige literatoren een voorstander zou zijn van et anthropo-morphiseerende dierverhaal. Long noemt zijn verhalen, gebundeld in ,,Op eenzame Zwerftochten studies van doodgewone dieren, met van dieren met menschelijke beweegrredenen en voorstellingen. „Voor een echte belangstelling is et werkelijk niet noodig ze menschelijke trekken

geven. Elk dier is merkwaardig, is op zichzelf ejgenaardig genoeg zonder iets aan den mensch te °ntleenen."

Bij Louis Pergaud is de psychologische waarneming nog belangrijker dan bij Long, die (om

Sluiten