Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

INLEIDING

AN de gevoelens die Luykens tijdgenooten bezielden bij diens dood in 1712 bezitten wij liet getuigenis in de levensbeschrijving door zijnen vriend Van Eeke, welke daarom hierachter volgt.

Aanvulling uit later onderzoek en verder perspectief is natuurlijk gewenscht. Standaardwerk voor levensbeschrijving en etswerk is 'het groote boek van P. van Eeghen en J. Ph. van der Keilen 4), dat tevens gids is door 'de Luykenverzameling in het Stedelijk Museum te Amsterdam. Reeds sinds 1875 -') wordt gewaarschuwd tegen de eenzijdige vooistelling van Van Eeke's ,,Kort Verhaal" over Luykens jongelingsleven, bekeering, en „slecht gezelschap". Behalve van Eeghen gaven o.a. Dr. C. B. Hylkema3), Prof. G. Kalff4) en Dr. J. L. Prinsen 5) beter rekenschap van de zielsprocessen, waardoor „de Heer hem (in 1675) aan 't Herte verscheen." Wij spreken thans van jaren van overgang en wij-\* zen nadrukkelijker op den invloed van Jacob Böhme, den Duitschen schoenmaker-theosoof. ,,De vromen van zijn

1). Het (ets) Werk van Jan en Casper Luyken door P. van Eeghen met medewerking van J. Ph. van der Keilen, met 56 platen, 2 deelen, Amsterdam, Fr. Muller & Co., 1905.

2). Alb. Steenbergen, Johannes Luyken, Een blik op zijn leven, werken en tijd (in: Vaderl. Letteroefeningen 1875, bl. 645 v. en 705 v.).

3). Stichtelijke verzen van Jan Luyken, Bijeengebracht en ingeleid door Dr. C. B. Hylkema, Zaandam, C. Huig, 1904. Zie ook diens artikelen in de Gids 1904 en 1909.

4). Dr. G. Kalff — Geschiedenis der Ned. Letterkunde, deel IV, bl. 519.; — Literatuur en Tooneel te Amsterdam in de 17e Eeuw, bl. 100 v., 1895; dus als pionier.

5). Dr. J. L. Prinsen, Handboek tot de Ned. Lettk. Gesch., Den Haag, M. Nijhoff, 1915, bl. 390 v.

Sluiten