Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

vallig dat in de 19e Eeuw wel Luykens andere bundeltjes werden herdrukt10) maar deze niet. Tegen het einde der achttiende eeuw zonk de geestesrichting waarvan hij een uiting was, in dieper onderaardsche bedding. Thans mag uitgave weder worden gewaagd. Zijn prentkunst is in 't Suasso-museum voor onze bewondering toegankelijk, zijn dichterschap vond waardeering in menige nieuwere bloemlezing, en wij'sgeeriger zin zal den eerbied voor Böhme als een grooten pionier van het moderne denken") op Jan Luyken, zijn volgeling, overbrengen.

Eerst sinds 1677 wijdde de toen 28-jarige schilder zich aan de etskunst. De prentjes der eerste uitgave, van 1678 (nog achtmaal herdrukt) zijn dus jong, onvast werk en onzelfstandige navolging12). Ondanks hun bekoorlijke naïeveteit en losse blondheid moet daarom, ook dewijl hun in Dr. Hylkema's bloemlezing reeds recht wedervoer, aan de editie van 1714 (driemaal herdruk), zoogenaamd „met

10). In de 50 cents editie bij A. W. Sythoff, Leiden, 1888 (Spiegel van het Menschelijk Bedrijf; —• Het Leerzaam Huisraad; — 's Menschen Begin, Midden en Einde; — Lof en oordeel van de werken der Barmhartigheid; — Beschouwing der Wereld; Bijkorf des gemoeds; — De Onwaardige Wereld; — Vonken der Liefde Jesu). Thans alleen antiquarisch verkrijgbaar.

11). Jacob Böhme, door Dr. W. J. Aalders, (in: Groote Mystieken II, No. 3; Baarn, Hollandia-drukkerij, 1914).

Uren met Jacob Böhme, door Dr. A. H. de Hartog, Baarn, Hollandia-drukkerij, 1915.

O.a. van O. Vaenius (van Veen), zie van Eeghen bl. XLIV. — Over de emblema literatuur, waaraan a. o. Roemer Visscher, Hooft en Cats het hunne bijdroegen doch waartoe „Jezus en de Ziel" eigenlijk reeds niet meer behoort, zie Dr. A. G. C. de Vries, Nederlandsche Emblemata, Amsterdam, 1896, diss. — Het ware voor de prentjes der eerste uitgave te wenschen ge weest dat Boete van Bolsward, wiens invloed op Luyken aanmerkelijk was, toen reeds onder Rubens' invloed had gestaan. (Vgl. Dr. H. J. A. Ruys, Duyfkens ende Willemijnkens Pelgrimagie tot Haren Beminden.... uytghegheven door Boëtius A. Bolswert — met Inl. en aant.; Utrecht, A. Oosthoek 1910; bl. 78, 79. Langs dit spoor komen we bij Katholieken als Sucquet, Hugo, Poirters).

Sluiten