Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

een zekeren tijd in de zee alleen donkere kleiniassa bezonken is en dat toen door een of andere oorzaak de kleur der bezonken deeltjes sterk opgebleekt is, dan zal men een lichtgekleurde kleilaag krijgen boven een donkere en indien die afwisseling meermalen heeft plaats gehad zullen wij het kleisediment duidelijk laagsgewijze gevormd zien.

Bij kalksteen zal men echter dikwijls zulk een duidelijke afscheiding der lagen te vergeefs zoeken en ook bij zandsteenen komt zij volstrekt niet overal voor.

Het is dus alleen de wijze van ontslaan, die het verschil lusschen massief en sedimenlgesteenten bepaalt.

§ f&. MECHANISCHE EN CHEMISCHE SEDIMENTEN. In het voorgaande (§ 58) hebben wij reeds nagegaan op welke wijze de verweering en vergruizing der gesteenten aanleiding geeft tot het ontstaan van sedimenten van verschillende grootte en vorm. Zulke sedimenten, welke dus bestaan uit de brokstukjes van gesteenten die door de mechanische kracht van hel water zijn weggespoeld, worden mechanische sedimenten genoemd, en de daaruit ontstane gesteenten b.v. klei- en zandsteenen noemt men klastisch.

De stoffen, welke door het water uit de gesteenten worden opgelost, worden dikwijls op een andere plaats wederom afgezet. Steenzout, gips en kalksteen kunnen op deze wijze zijn gevormd; men duidt ze aan met den naam van chemische sedimenten.

Klastische gesteenten zijn dus hetzij enkelvoudig (b.v. zuivere kwartszandsteenen) of, en dit gewoonlijk, gemengd doordat overblijfselen van verschillende gesteenten bij en door elkander werden afgezet.

Het is duidelijk dat een mechanisch sediment van enkel kwarlskorrels wel een zand/aa# maar geen vast samenhangend gesteente, een zand steen, kan opleveren. Om dit laatste te doen ontstaan moeten de korrels aan elkaar verbonden worden. De stof waardoor dit geschiedt, het zoogenaamde cement, kan van verschillenden aard zijn. Bij sommige zandsteenen is het zeer fijne klei (kleizandsteen), bij andere kiezelzuur, oorspronkelijk in water opgelost en daarna daaruit afgescheiden (gewone- of kiezelzandsteen), bij nog andere kalk (kalkzandsteen) of een mengsel van klei en kalk (mergelzandsleen), ook wel ijzeroxyde (ijzerzandsteen) enz.

§ «.9. Worden de fragmenten, waaruit een mechanisch sediment bestaat grooter, dan kunnen twee gevallen voorkomen :

le. zij zijn geheel of voor het grootste deel afgerond;

zij zijn scherpkantig, hoekig.

Sluiten