Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

eerste plaats geleid door zijne eigen behoeften, eigen begeerten, door zijn eigen-belang. Dit eigenbelang, gepaard niet een goed inzicht in de vvereldsche zaken, zal hem tot richtsnoer strekken bij de beantwoording der vraag, wat hij moet /.rillen, wat niet. Maar in eene beschaafde maatschappij mag niet uitsluitend het eigenbelang den wil, dus de handelingen, van den mensch bepalen; van een tot het oordeel des onderscheids gekomen persoon toch, mag men verwachten, dat het maatschappelijk belang daarbij een even groote rol speelt. (Zie § 77).

Een toerekeningsvatbaar mensch dient derhalve voortdurend de noodige voorzorg, de noodige voorzichtigheid (men neme deze woorden in de allerletterlijkste beteekënis!) aan te wenden bij het bepalen van zijn wil, zoowel in het maatschappelijk, als in het eigen belang. M. a. w. bij al zijne gedragingen is hij verplicht, om zich eène duidelijke voorstelling te maken van de gevolgen, die daaruit kunnen voortvloeien, zoodat zooveel mogelijk het ongewenschte vermeden, het gewensehte bewerkt worde. Schiet hij hierin te kort ten nadeele van het algemeen belang, zoo kan hij daarvoor verantwoordelijk worden gesteld, zelfs strafrechtelijk.

Uit het bovenstaande blijkt het verschil tusschen de beide schuldvormen in het Strafrecht vanzelf. Waar de wetgever bepaalde toestanden ot feiten uitdrukkelijk als gewenscht'of ongewenseht vaststelt, daar moet een ieder zijne gedragingen zoodanig inrichten, dat het gewensehte bewerkt, liet, ongewenschte voorkomen worde. Heeft nu eene menschelijke gedraging het ongewenschte gevolg (of met het gewensehte gevolg) gehad, zoo kunnen er zich ten opzichte van het schuldverband drie mogelijkheden voordoen:

a. Men heeft het ongewenschte gevolg opzettelijk veroorzaakt '); d. w. z. men heeft bij zijne gedraging de bedoeling gehad, om dat gevolg in het leven te roepen; men heeft zich daarbij bepaaldelijk voorgesteld, dat uit die gedraging ook werkelijk dat gevolg zou voortvloeien. Voor opzet ot dolus moeten wij dus eene gedraging hebben, die volgens de voorstelling des

') Of wel: hetgewemcMe gevolg opzettelijk niet veroorzaakt. Wij zullen ons eenvoudigheidshalve slechts tot het veroorzaken van het ongewenschte gevolg bepalen.

Sluiten