Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

hand, waarin ik toevallig een kris houd, en dwingt mij, door mijn hand te besturen, dat wapen iemand in het hart te stooten; of wel: men suggereert eenen gehypnotiseerde, om een zekeren persoon te dooden. ').

Dat hierbij geen kwestie van schuld kan zijn, is duidelijk; het wilsvermogen van den gedwongene oefent op de handeling niet den minsten invloed uit. Overmacht als dwang behoeft derhalve niet als rechtvaardigingsgrond (of grond tot uitsluiting der toerekenbaarheid) genoemd te worden.

§108. Overmacht Anders is het gesteld met de overmacht als drang om iets Jls drang. te doen; deze is slechts psychisch denkbaar, werkt m. a. w.

uitsluitend op den geest, speciaal het wilsvermogen, van den mensch. 2)

Wij weten, dat de mensch tot het vormen van een bepaalden wil wordt geleid door tal van motieven, die dikwijls met elkaar tegenstrijdig zijn. In eene beschaafde maatschappij zal men zich in elk geval volgens de gestelde rechtsnormen moeten gedragen, en hiertoe zal men dikwijls weerstand hebben te bieden aan motieven, die den mensch zouden kunnen leiden tot ongeoorloofde handelingen. Wanneer men b. v. in een winkel iets ziet, hetwelk men sterk begeert, zoo zou men daar-

') Physieke dwang kan men zich op velerlei wijze voorstellen, psychische dwang evenwel kan slechts op de in het bovenstaande voorbeeld aangegeven wijze plaats vinden. — Suggereeren (suggestie) beteekent: iets aan iemands geest opdringen, bv. eene gedachte, eene begeerte, een bepaalden wil enz. Tot zekere hoogte suggereeren de nlenschen elkaar dagelijks over en weder, bv. wanneer men iemand een goeden of slechten raad gecit, hem tot iets overhaalt, hem op eenige gedachte brengt enz. Hierdoor ondergaan de mensehen elkanders invloed, maar zoodanig, dat ten slotte eigen overwegingen den wil bepalen. Suggestie kan evenwel in zóó sterke mate plaats vinden, dat de gesuggereerde persoon zoogoed als geheel zijn eigen oordeel verliest en zonder nadenken doet, wat anderen hem zeggen. Dit resultaat is het gemakkelijkst te bereiken, indien de te suggereeren persoon £ vooraf in hypnose, d. i. in een op slaap gelykenden toestand, is gebracht. Het in hypnotischen toestand aan iemand gesuggereerde dringt zich zoo vast aan den geest op, dat elk eigen oordeel daaromtrent dikwijls volkomen is uitgesloten. Intusschen bedenke men wel, dat lang' niet iedereen op deze wijze kan hypnotiseeren, en ook niet iedereen voor hypnose vatbaar is. In hypnose bedreven misdaden behooren tot de hooge uitzonderingen.

2) Dit kan echter zoowel door physieke, als door psychische middelen geschieden. Uit de in den tekst volgende voorbeelden blijkt dit vanzelf.

In het volgende is alléén van deze soort overmacht (drang) sprake waar het tegendeel niet blijkt.

Sluiten