Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

niet strafbaar, „wanneer zij op het eigen oogenblik, dat zij zijn gepleegd, geboden teerden door den nooddwang der wettige verdediging van zich zelf of van een ander." Deze niet zeer duidelijke woorden moeten aldus worden verstaan: doodslag en mishandeling zijn gerechtvaardigd, indien zij begaan worden ter afwering van eene niet-rechtmatige aanranding — of eene die onmiddellijk dreigt — van eigen of eens anderen lijf of leven, indien die doodslag of mishandeling daartoe werkelijk noodig was.

Wettige verdediging omschrijven wij derhalve als „verdediging tegen eene aanranding, of onmiddellijk dreigende aanranding, die niet-rechtmatig is, d.w.z. welke deaangevallene zich rechtens niet behoeft te laten welgevallen". Meestal zal zulk eene aanranding tevens wederrechtelijk zijn (bv. van roovers enz.); aanrandingen door niet-toerekeningsvatbaren, door krankzinnigen bv., zijn mede wederrechtelijk (verg. blz. 139), ook daartegen is dus noodweer toegestaan. Maar ook tegen aanrandingen in noodtoestand gepleegd, bv. door den eenen schipbreukeling op den anderen in het voorbeeld van blz. 161, is noodweer geoorloofd. Dit is een voorbeeld eener aanranding welke noch rechtmatig, noch wederrechtelijk genoemd kan worden.

Op te merken valt verder: /«. dat slechts beide genoemde soorten van delicten in noodweer rechtvaardiging vinden; 2e. dat noodweer slechts erkend wordt als verweer tegen aanranding van lijf of leven (van zichzelven of een ander), niet van andere rechtsbelangen (bv. eer, goederen, eerbaarheid enz.); 3e. dat de „wettige verdediging" den doodslag of de mishandeling moet hebben noodzakelijk gemaakt (niet de verdediging behoeft derhalve noodzakelijk — „geboden" — te zijn geweest).

Het derde punt leert ons, dat in het algemeen de in noodweer gepleegde daad de grenzen der noodzakelijkheid niet mag overschrijden. Indien het b.v. voldoende is, om door een schop een aanval af te weren, zoo is het ongeoorloofd in zulk een geval den aanvaller te dooden. Het is evenwel niet gemakkelijk om precies na te gaan, welke wijze van verdediging in elk gegeven geval de doelmatigste is, vooral indien men zich bedreigd ziet dooi' een groot, onmiddellijk dreigend gevaar, zoodat onmiddellijk handelen geboden is. Niet iedereen toch blijft in zulk een geval zijne tegenwoordigheid van geest

Sluiten