Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

hetwelk volgens §§ 113 en v. v. als rechtvaardigingsgrond geldt. De hier met name genoemde verzachtende omstandigheden kunnen alle voorkomen, waar men een geval van strafbare uitlokking heeft; wel een bewijs, dat onze wetgever den uitlokker ten onrechte als „medeplichtige" beschouwt; indien dit althans nog bewijs behoefde.

Ter verduidelijking geven wij hier eenige voorbeelden, waarbij een gegeven „bevel" al naar omstandigheden tot verschillende gevolgen leidt.

Stel, een Resident beveelt een Wedana om A. gevangen te nemen, en wel onrechtmatiglijk; de Wedana voldoet aan dat bevel. Dan kunnen we deze gevallen hebben:

A. De Wedana weet hoegenaamd niets van de onrechtmatigheid der gevangenneming af. Hij weet, dat de Resident in het algemeen bevoegd is, om zulk een bevel te geven; hij, Wedana, mag niet in elk concreet, geval onderzoeken, of de Resident zijne bevoegdheden soms is te buiten gegaan. In dit geval is de Resident als middellijke dader alléén de schuldige; de Wedana kan zich alsdan op „ambtelijk bevel" beroepen.

B. De Wedana weet, dat de gevangenneming onrechtmatig is, dan kan het zijn:

a. dat de Resident zulk een drang daarbij op den Wedana heeft uitgeoefend, dat deze redelijkerwijze niet daaraan weerstand heeft kunnen bieden. Alsdan kan deze zich beroepen op overmacht (dus niet eenvoudig op bevel)', de Resident is ook hierbij middellijke dader.

h. dat de Resident wel is waar drang heeft uitgeoefend, doch niet in die mate, dat de Wedana zich op overmacht zou kunnen beroepen. De Resident is dan uitlokker en de Wedana materieele dader, dus mede-Verantwoordelijk; maar nu kan die drang als verzachtende omstandigheid worden aangenomen.

c. dat Resident en Wedana het met elkaar geheel eens zijn en het bevel eigenlijk maar pro forma is gegeven; alsdan zal voor het aannemen van verzachtende omstandigheden in het geheel geen reden bestaan.

3e Bekrompenheid van verstand.

Bedoeld wordt eene zoodanige onvatbaarheid van begrip of stompheid van hersenen, dat de dader niet als vol-toerekenings-

Sluiten