Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

kent, dat de zon bron is van licht en van warmte en dat wetenschappelijk bewijst, dat dit geloof is een subjectieve dwaling. Aan de zon zal dit weinig schade doen en aan den grooten God even weinig, als de verachting Zijner waarheid en A'an de leerstellingen Zijns woords. Deze dogmen zullen u en ons overleven. Eenmaal, betaalt hij die ze loochent het gelag. Godsdienstigheid zonder leerstellingen is een mensch zonder beenderen en ruggegraat. De godsdienst der liefde alleen van een Egidy, het edele mensch zijn van een Tolstoï e. a., het nevelachtige Budhisme en het weekelijke gevoelsleven van de nieuwe theosofen, de deugdzame humaniteit der Engelsche Elsmeristen ; dat zijn alle mollusken godsdiensten 1). Daarmede blijft het kind der aarde aan de aarde en aan de glibberige rots gekleefd, hij wordt heen en weer bewogen door ebbe en vloed, hij kan niet opstaan, niet met opgeheven hoofd de zon aanschouwen, hij kan nog veel minder de vleugelen uitslaan en den hemel tegenvliegen.

Een godsdienst zonder dogma's is illusie en zelfbedrog en even onmogelijk als geometrie zonder axioma's. Reeds de uitspraak: „Geen dogma meer!" is een dogma. Doch de schriften dezer mannen zijn vol, niet alleen van dit, maar van nog vele andere dogma's, van geloofsuitspraken, zoo maar neergeschreven, waarvoor zij even onbepaald geloof eischen als de kerk voor haar dogma's. Niet anders vergaat

1) Mollusken een soort wormen.

Sluiten