Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ge twee eiken of twee beuken, volkomen gelijk ? Iloe gansch anders bij menschenwerk ; al wenden wij alle moeite en kunst en vindingrijkheid aan, toch vervallen wij altijd weer in het onvrije model. God veracht model en systeem. Systeem! Dat is een woord dat aan het menschdom veel schade berokkend heeft. Natuurlijk, als de jongeling veel feiten verzameld heeft, voelt de man zich gedrongen die te ordenen in een wereldsysteem, zooals hij dat noemt; maar tevergeefs is zijn poging, dat erkent hij zelf aan den avond zijns levens. De schepping is niet systematisch; het delfstoftenrijk, het plantenrijk, het dierenrijk bestaat niet uit telkens één boom met één stam, neen uit een nodus vitae (levensknoop) ontspringen naar alle zijden machtige takken, en tevergeefs plaagt de plantkundige en de dierenkundige zich er mede planten- en dierenwereld hiërarchisch te ordenen en uit te maken of de molusken hooger of lager staan dan de stekelhuidige en de worm dan de kever, en of niet misschien de palmboom, een monocotyledon even hoog staat als de eik. Groote, ijzeren wetten spreekt God uit in de schepping en Hij maakt overal uitzonderingen. Hij is geen pedant! In plaats van b.v. dier en plant scherp te scheiden, schept Hij op de grenzen allerlei raadselachtige vormen, noch dier, noch plant en laclit Hij met alle classificatie. Omdat de aarde draait van liet westen naar het oosten, wenden alle slakken ook in de diepten van de oceanen, hun huisje, hun schelp, van links naar rechts; maar onder de tienduizenden vindt men er zoo nu en dan een die ze

Sluiten