Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

slachtoffer zijn van de sociale omstandigheden en die ook onder gewone omstandigheden de strafwet overtreden. Voor hen zou een gewone straf, zooals die nu nog wordt toegepast — althans voorzoover men alleen rekening houdt met de verbetering ^an den misdadiger — niet passen. Men zou voor hen het strafstelsel moeten vervangen door een opvoedingsstelsel. Bij hen toch is de schuld — wanneer er in het algemeen van, schuld sprake is ver verwijderd, want de schuld van de daad ligt bij de

ouders of bij de maatschappij.

De derde categorie betreft niet degenen wier karakter alleen ziek is, maar hen, die zelfs niet op gewone motieven reageeren, wier denken en voorstellingen leemten bevatten, die bij normale menschen niet voorkomen, en die dus als krankzinnigen moeten

worden beschouwd.

Nu zou de zaak — wanneer men deze alleen in den zin van verbetering van den misdadiger opvat — eenvoudig zijn, maaide maatregelen, van Overheidswege te nemen, bevatten nog andere elementen, namelijk die, welke het oog hebben op de beveiliging van de maatschappij. Uit dat oogpunt beschouwd, is de straf iets verschrikkelijks, want daarbij eischt de straf een

offer van het individu.

Nu is het er, zoo mede gelegen, dat het verbeterende element van de straf meestal in strijd komt met het element van beveiliging en van afschrikking, want verbetering eischt veelal levensvoorwaarden die allesbehalve verbeteren en omgekeerd. Maar ik durf te zeggen, dat een strafstelsel te beter is naarmate het opvoedkundige element van de straf meer te voorschijn treedt, en het afschrikkende element tot een minimum wordt teruggebracht. Want het opvoedende element is niets dan goeds, goed voor het individu en goed voor de maatschappij ; het afschrikkende daarentegen snijdt in het vleesch en in het bloed van het individu. En daarom zou ik ook niet — gelijk dezer dagen gezegd is — willen beweren, dat de doodstraf is de kroon van ons strafstelsel, maar wel dat de opvoeding de kroon van

ons strafstelsel is.

Mijnheer de Voorzitter! Het is m. i. duidelijk, dat men bij

Sluiten