Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

was nog melkachtig troebel van kleur, hetgeen op het voorkomen van kalksteen in het stroombed verder stroomopwaarts wees. Elders, waar geen kalksteen voorkomt, zag ik bij bergstroomen steeds, dat het water bij was geelachtig troebel is, maar dat de troebeling bij intredenden val snel afneemt of geheel ophoudt. Sterke en langdurige troebeling bij opvallend witte kleur van het water wordt veroorzaakt door fijn gesuspendeerd kalkslib in het water.

Wij vertrokken te 6.30 a. m. Boven ons station Liang Bara komen in het stroombed augiet-porphyriet, diabaas-tuf1) of andere variëteiten van het Poelau-Mélaioe-type afwisselend met kalksteen voor, zooals op kaart VIIc is aangegeven. 1 K. M. beneden Na Hangai is het stroombed door uitstekende rotsen van diabaas-tuf-breccie sterk vernauwd, waardoor een stroomversnelling ontstaat, die moeielijk te passeeren is. Overigens is het water kalm en zijn de oevers in de nabijheid van de rivier laag.

Waar de rivier door kalksteen stroomt, zijn de kalkklippen door erosie veelal paddestoelvormig uitgesleten. Dit erosieverschijnsel wijst er op, dat de heerschende waterstand laag moet zijn, niet hooger dan het voormelde, afgesleten gedeelte der kalkklippen. Dit komt geheel overeen met de inlichtingen der inlanders, die ook aangeven, dat de Boelit gewoonlijk laag is, al bereikt ook na zware regenbuien dikwijls gedurende korten tijd het water een zeer hoog peil.

In normalen toestand ontvangen de bergstroomen van Borneo hun water uit talrijke bronnen, die hun oorsprong nemen uit den geheel met water verzadigden bodem der berghellingen; deze toevoer is het geheele jaar door constant en heeft een constanten, gemiddelden waterstand ten gevolge, die, zooals in de Boelit blijkt, aanleiding kan geven tot op een bepaald niveau diepingrijpende erosieverschijnselen. Regen valt steeds, of althans in den regel in buien bij groote hoeveelheden in eens, doch zeer zelden gedurende dagen achtereen. Dit maakt, dat de bergstroo-

1) De tuf, die hier als vast gesteente 1V4 K. M. beneden Na Hangai aan de oevers van de Boelit optreedt, bestaat uit stukjes diabaas, augiet, veldspaat en kalksteen, door calciet aaneen gevoegd. Secundair bevat zij serpentijn, chloriet en calciet.

Sluiten