Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

behooren. Bepaalde aanwijzingen omtrent een voortzetting van de strook vulkanisch terrein ten Westen van de Samba bezitten wij niet.

Wat het graniet-gebied betreft, zoo mogen wij aannemen, dat dit, zoowel west- als oostwaarts van de Samba, een groot deel van den bodem van het heuvelland van Zuid-Borneo benoorden i°3' Z. Br. samenstelt. Zoo twijfel ik, na hetgeen ik aan de Samba gezien heb, geen oogenblik aan de juistheid van Schwaner's mededeeling, dat de talrijke, beruchte stroom\ ersnellingen in de Katingan boven Toembang Samba veroorzaakt worden door graniet-rotsen in het stroombed1).

Langs de Katingan beneden Toenbang Samba geeft ons profiel over een afstand van 200 KM. slechts oudere en recente fluviatiele afzettingen aan. Inderdaad werden langs deze rivier nergens oudere afzettingen aangetroffen. Schwaner toonde echter aan, dat de breede alluviale vlakte, waarin de Katingan stroomt, door heuvelland wordt ingesloten. Tusschen de Katingan en de Kahajan bestaat dit heuvelland althans ten deele uit zandsteen en kleisteen, waartusschen ook koollagen werden aangetroffen. Schwaner rekent die formatie tot het tertiair. Gaffron ) nam aan, dat die vormingen uit secundaire en tertiaire afzettingen bestonden, die hij niet nader van elkander scheidde. Martin ) toonde echter aan, dat Gaffron een deel dier vormingen alleen tot het secundaire tijdperk wilde brengen, omdat er op enkele plaatsen kalk vol schelpen in voorkwam, waarin hij „Muschelkalk" meende te zien, terwijl voorts oude fluviatiele (diluviale) afzettingen door hem tertiair werden genoemd. Martin meent daarom, dat men voor Gaffron's secundaire en tertiaire vormingen liever „tertiaire en diluviale vormingen moet lezen. Op Gaffron's kaart 4) nemen deze afzettingen het grootste gedeelte der strooken hooger land in, die de breede valleien der

1) Schwaner, ji, II, p. 141-

2) H. von Gaffron, 13 en J. Pijnappel 42*, p. 143. 1860.

3) K. Martin, SS-, P- I31 en 34t P- l6-

4) Deze kaart is bij de beide hier genoemde verhandelingen van Martin gepubliceerd.

Sluiten