Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

dat dit gebergte als één eiland of als een archipel van eilanden, slechts uit archaeische of palaeozoïsche gesteenten bestaande, bij het begin en gedurende den tertiairen tijd een niet door de zee bedekte kern van land zou hebben gevormd.

De lagen der zandsteen-formatie, die wij in nagenoeg horizontale positie tot op aanzienlijke hoogte in het Schwaner-gebergte aantroffen, leveren het bewijs, dat in tertiairen tijd (waarschijnlijk in den allereersten aanvang daarvan) geheel West-Borneo (met uitzondering waarschijnlijk van het Boven-Kapoewas-ketengebergte en misschien van enkele der hoogste toppen van het tegenwoordige Schwaner-gebergte) door de zee is bedekt geweest. Daarna had, in tertiairen en wellicht nog in het begin van den quartairen tijd, de reeds beschreven opheffing en verbrokkeling van de opgeheven schol plaats. In Zuid- en Oost-Borneo schijnt deze opheffing zich ook te hebben laten gevoelen, althans langs de Ieweh, de Barito, in Tanah-Laut etc. komen eoceene en jongere tertiaire marine-sedimenten voor, die daar nu een heuvelland vormen. Echter is, met uitzondering van het meer op zich zelf staande Tanah-Laut, Zuid- en Oost-Borneo te onvolledig bekend om te kunnen beoordeelen, of dezelfde bodembewegingen, die de zandsteenen van het Schwaner-gebergte in hun hoog niveau hebben gebracht, ook daar een rol hebben gespeeld.

\\ aar is in de oude theorie, dat de quartaire tijd een tijd van aanzienlijke uitbreiding van het land door aanslibbing is geweest, welke nog tegenwoordig voortduurt.

Toch moet ook hieromtrent de oude theorie belangrijk gewijzigd worden. Immers wij nemen niet aan, dat Borneo een Celebes-stadium heeft doorloopen en erkennen dus ook niet het bestaan der diep in het land ingrijpende zeeboezems, die in quartairen tijd zouden gevuld zijn, waardoor Borneo zijn tegenwoordigen vorm zou verkregen hebben.

Veeleer gelooven wij, dat het Schwaner-gebergte toen zich veel verder naar het Zuiden, wellicht tot voorbij de i° 30'Z.Br., voortzette en hooger was, dan nu het geval is, terwijl het aan de zuidzijde waarschijnlijk steil naar zee afdaalde. De toenma-

Sluiten