Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zich zelf reeds zeer kostbaar voor allen, die niet op een der drie hoofdplaatsen wonen, zoodat slechts de minderheid hiertoe in staat is, maar er komt nog bij, dat de aspirant hoogere burgers of burgeressen alleen door privaatonderwijs de vereischte kennis kunnen opdoen, en dat zij, die niet voor een inrichting van middelbaar onderwijs opgeleid worden, ook alleen door privaatonderwijs wat meer kunnen leeren dan het lager onderwijs hun geeft. En uit den aard der zaak is privaatonderwijs voor velen te duur. Als van zelf dringt zich de vraag op bij de ouders: „Waarom kunnen de kinderen op de bijzondere scholen leeren, wat vereisch wordt voor de toelating tot de hoogere burgerscholen, en kunnen zij dit niet op de gouvernementsscholen;*) waarom wordt op deze laatste niet wat meer onderwezen, m. a. w. waarom bestaan in Indië geen scholen voor uitgebreid lager onderwijs? Is het niet te betreuren, dat in 1885 (en ook heden nog, 1897) in geheel Ned.-Indië geen enkele school voor uitgebreid lager onderwijs bestaat?

Er is inderdaad een reden aan te voeren, en die reden zal voor velen volkomen afdoende zijn, namelijk de kosten. Maar brengt de min gunstige toestand der financiën (aangenomen, dat die toestand werkelijk dit praedicaat verdient) nu ook absoluut met zich, dat aan verbetering van den eenen of anderen tak van dienst niet meer gedacht kan worden? In Nederland was het waarlijk ondanks het groote volksbelang, dat er mede gemoeid is, geen aangename taak voor den wetgever om de

*) Dat is nu al sinds jaren andei's en beter.

Sluiten