Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

school des levens te leeren geeft. Droogstoppel verheft zich op zijn ervaring; hij heeft sedert twintig jaren de beurs bezocht, hij heeft al wat huizen zien vallen: hij mag van ondervinding spreken meent hij.

Het gaat hem als zoovele anderen, die, omdat zij lang geleefd, soms veel van de wereld gezien hebben, omdat zij in aanraking zijn gekomen met vele personen van gewicht, meenen, dat zij nu ook noodzakelijk veel ervaring moeten hebben. Toch is dit geenszins het geval. Wel zijn zij in de gelegenheid geweest veel ervaring op te doen, maalais zij niet hebben nagedacht, vergeleken, gezocht naar oorzaak en verband, dan lijken zij, volgens een Fransch schrijver, op de doos van een tooverlantaarn: deze heeft vele mooie dingen gezien en bijgewoond, maar weet ze niet te verklaren, heeft er niets uit geleerd. De man, die veel ondervinding heeft, is de man, die veel heeft nagedacht over de feiten, waarvan hij getuige is geweest en die hij deugdelijk heeft waargenomen. Doch die waarneming, dat nadenken zijn verre van algemeen, eer is het tegendeel 't geval. Dit is zoo waar, dat de groote wijsgeer Kant in de moraal de ervaring de moeder van den schijn noemt. En inderdaad, de ondervinding die iverkelijk de rol van leermeesteresse vervult, is wel een kostbaar goed, maar een goed, dat veol zeldzamer voorkomt dan men gewoonlijk meent. Waar ik te kiezen mocht hebben, ook bij 't onderwijs, tusschen een man van de praktijk, niet behoorlijk theoretisch onderlegd, en een man van de theorie zonder eenige ondervinding, daar zou ik

Sluiten