Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

leiding geven tot eene grootere en snellere beweging. Als voorbeeld geven wij hier Fig. 18, waarin de belangrijkste spieren met hare pezen en de banden van een der achterste ledematen van een rund zijn afgebeeld en aangewezen.

c. Het zenuwstelsel en de zintuigen. Het zenuwstelsel bestaat vooreerst uit een centraal gedeelte, namelijk de hersenen en het ruggemerg. Min of meer lange draden, de zenuwen, nemen hieruit haren oorsprong en verspreiden zich in de verschillende lichaamsdeelen; zij vormen het peripherisch of omtreksgedeelte van het zenuwstelsel. Een deel der zenuwen, die men gevoels- of gewaarwordingszenuwen noemt, staat, meestal aan den omtrek van het lichaam, in verbinding met bepaalde eindtoestellen, de zintuigen. Die zintuigen dienen om indrukken van buiten op te nemen, welke door de zenuwen naar de hersenen geleid, hier tot bewustzijn komen. Andere zenuwen, de bewegingszenuwen, geleiden in tegengestelden zin. Zij brengen, wat men kan noemen uitingen van den wil, van de hersenen naar de spieren over, die zich daardoor samentrekken en zoo beweging veroorzaken.

Wordt een gewaarwordingszenuw doorgesneden of beleedigd, zoo wordt het lichaamsdeel waarin zij eindigt gevoelloos en komt een prikkel, daarop uitgeoefend, niet tot bewustzijn; het doorsnijden van een bewegingszenuw maakt het betreffende lichaamsdeel lam.

Niet alle prikkels van een gevoelszenuw komen echter tot bewustzijn en dikwijls gaat een prikkel van een gevoelszenuw in een centraal gedeelte van het zenuwstelsel direct, onafhankelijk van den wil, op een bewegingszenuw over. Zoo sluiten wij de oogen wanneer daartoe de wil bestaat, maar ook onwillekeurig wanneer een voorwerp, b. v. een hand, snel daarlangs wordt bewogen. Onwillekeurig beginnen wij te hoesten, wanneer eenig vreemd lichaam in onze keel of luchtpijp geraakt. Dergelijke bewegingen noemt men reflexiebewegingen.

Ook de verrichtingen van het zoogenaamde onbewuste leven, als het kloppen van 't hart en de bewegingen van 't darmkanaal, staan onder den invloed van zenuwen, die echter haar oorsprong nemen uit zoogenaamde zenuwknoopen, paarsgewijze ter weers-

Sluiten