Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

//Dus vrijheid onder zekere voorwaarden?"

//Volstrekt niet. Ik wil de zuivere vrijheid. Maar hoe kan zij onder den looden last der tegenwoordige Staatsbemoeizucht welig tieren ? Ik denk er aan met ontroering (en mijn zegsman plaatste zich wijdbeens voor de kachel), dat wij, aan de tirannie van kerken en gelooven ontgroeid, wars van alle bekrompen priestergezag, vrijdenkers, nu weder in de — ik aarzel niet te zeggen, — grijpende klauwen van dat monster Staat zouden vallen. De Staat wil aan de ouders de macht ontnemen hunne eigen kinderen, hun vleesch en bloed, op te voeden. De Staat wil gaan zorgen voor werkliedenpensionneering, alsof niet de energie van den werkman beter zal worden geprikkeld, als hij weet zelf voor den ouden dag te moeten sparen. Men eischt, dat de Staat zondagsrust zal voorschrijven, terwijl het toch in het oog springt, dat men daardoor de menschen belemmert in hunne vrijheid zeiven over hunnen Zondag te beschikken. Ja, de Staat moet drankgebruik tegengaan, ontucht verbieden, terwijl toch ieder vrij moet zijn en zelf weten, hoever hij in deze dingen gaan mag."

„Vermoedelijk is u dus ook tegen leerdwang?"

„Daarvoor maak ik eene uitzondering. Ons openbaar onderwijs, naar zijne tegenwoordige inrichting, is de groote vijand van bekrompenheid, van geloof en bijgeloof. Kennis brengt geluk. Laat dus ieder leeren en kennis opdoen. Doch dan ook de verplichting, dat allen

7

Sluiten