Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

In zijn burcht zat hij, daar de belegeringswerktuigen zeer onvoldoende waren, betrekkelijk veilig. Met de blijden wierp men zware steenen tegen de muren, met de springalen groote pijlen in het kasteel. Met de stormkat, een afdak op rollen, naderde men de vesting, om ze, door het dak beschut, met den stormram te beuken. Zeer bezwaarlijk ging in die dagen eene belegering. Toen het buskruit in gebruik kwam, werd dit anders, en dwongen de mortieren tot eene spoediger overgave. Ook in het open veld ging het overwicht van den ridder verloren. De handroeren en haakbussen, hoewel nog geen repeteergeweren, oefenden grooter kracht dan de pijlen, en daar de geheele wijze van oorlogvoeren veranderde, zoodat niet meer de persoonlijke dapperheid van den ridder den strijd besliste, maar hoofdzakelijk de geoefendheid en het aantal der troepen, geraakte de adel, bij de opkomst van huurtroepen en staande legers, langzamerhand op den achtergrond.

Ook het overwicht der geestelijkheid had geleden. Vóór de opkomst van den vrijen burgerstand was de wetenschap bijna uitsluitend in het bezit der geestelijken, maar bij den toenemenden bloei der steden legden de burgers zich ook op hare beoefening toe en wisten daarmee hun voordeel te doen. De verbreiding der kennis in het algemeen werd zeer in de hand gewerkt door de uitvinding der boekdrukkunst (ongeveer 1450), waarschijnlijk door Gutenberg te Mainz. Reeds vóór hem sneed men alle letters eener bladzijde in eene houten plaat uit. Gutenberg drukte voor het eerst met losse metalen letters.

Omtrent dezen tijd mocht ons land zich verheugen in een grooten bloei van handel, nijverheid en landbouw.

Ons land, tusschen de Oostzee en de Middellandsche zee gelegen, door den Rijn met Duitschland, door de Noordzee met Engeland in verbinding, werd de aangewezen markt-

Sluiten