Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

heid hebben ook een woordje te zeggen omtrent andere grammaticale publicaties van den laatsten tijd, waarop in Indië nog niet gewezen is. ') Niets zal mij aangenamer zijn dan terechtgeholpen te worden, waar ik dwalen mocht.

Om te beginnen moeten mij een paar bedenkingen van meer principieelen aard van 't hart. Wanneer men, zooals de Heer Robert, een grcimmaire raisonnée gaat schrijven, dan komt men op gevaarlijke wegen. Om te beginnen moet men dan goed weten op welke basis men staat en van welk punt uit men de zaak beredeneeren wil. Rationeel is het dan om de taal te beschouwen in haar ware gedaante en niet onder het valsche gewaad van een altijd bij het gesproken woord ten achter zijnde kunstmatige en nooit geheel logische orthographie, zooals dit zeer terecht is ingezien door Bourquin en Salverda de Grave in hun Grammaire fran^aise a l'usage des Néerlandais, bij Kapteijn te Leiden in 1901 verschenen. Dat zij bijv. den regel geven: Le substantif et 1'adjectif ont la même forme pour le singulier et le pluriel, zal menigeen nog wel doen opschrikken, maar het is de zuivere waarheid, natuurlijk exceptatis exceptandis. Wil men nu een grammaire raisonnée schrijven, dan heeft men te verklaren hoe die uniformiseering langzamerhand tot stand gekomen is en dan loopt ten slotte de geheele redeneering uit op het nauwkeurig beschrijven der historische ontwikkeling of vervorming, zoodat de grammaire raisonnée eigenlijk niets anders kan zijn dan de zuivere grammaire historique van het Fransch, zooals het nu klinkt uit den mond der beschaafde meerderheid. Elke verdere redeneering zal terugvoeren tot het psychologisch spreekmoment of tot den oorsprong der taal en daar blikken wij in de buitenste

') Toen dit stuk zoo goed als af was, kwam mij nog in handen Zeller's Grande grammaire frangaise raisonnée (Amsterdam, De Bussy, 1905). Ofschoon het boek enkele aardige dingen bevat, is daardoor noch zijn titel noch zijn dikte gewettigd.

Sluiten