Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

heeft, buiten de schaal en de klassieke overlevering. Aan de harde opvoeding dankt hij ook een andere trek, die hem zijn superioriteit in de letterkundige wereld verschaft, de aangrijpende werkelijkheid der wreede gewaarwordingen, die hij uit ondervinding beschrijft, de vermoeienis, de koude, den honger... De honger vooral; in «Un jour d' automne* en in «.La steppe» zijn de folteringen van den man, die van uitputting neerzinkt, ontleed met geneeskundige juistheid.

Zelfs in de overdrijvingen van zijn realisme blijft Gorky een onboetvaardige romantieker. Eerstens door den vorm, door de hoedanigheid van zijn mijmeringen te midden van de natuur, maar vooral door zijn voorliefde voor een bepaalde type van helpen. Tchelkach of Konovalof, de Serisjka van Malva en Malva zelf keeren in het meerendeel zijner verhalen terug; eenige kleine wijzigingen uitgenomen, zijn zij steeds dezelfde, en worden steeds geflatteerd door den schrijver, die des te meer sympathie jegens hen toont, naarmate zij volgens het oordeel der burgerlijke moraal minder verdienen.

Het is de gespierde kerel, met onversaagd hart, maar lui en verdorven en toch in staat tot plotselinge groote krachtsinspanning; overvloedig voorzien van energie, die hij echter onderdompelt in den alcohol, daar hij niet weet wat er anders mede te doen ; philosoof en fatalist, wars van alle onderdanigheid en zich verzettend tegen iedere wet. Men herkent hierin %.Le Sublime» zooals bij ons Denis Poulot hem beschreven en gedoopt heeft. Dat hij bovendien een schelmachtige landlooper, een landlooper uit genot is, is in de oogen van den Russischen verhaler een wezenlijke deugd voor hem. De akker, de vruchtbare grond, het dorp, de huiselijke haard, dat zijn de vijanden, waarvan slechts met minachting gesproken wordt; aan hen zijn tegenovergesteld de bevrijdsters: de steppe, de rivier, de zee. De landloopers worden door het nomadisch atavisme steeds voortgedreven van de plaats, waar zij een oogenblik den voet hebben nedergezet; zij zijn de onbewuste

Sluiten