Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

haar, maar het zal slechts de rede van den sterkste zijn.

Zijn onomwonden uitgesproken voorliefde zegt ons genoeg; op welke wijze de wereld ook hervormd worde, steeds zal hij zich scharen aan de zijde van den dapperen bandiet, die haar weet te tarten, en er den zwakke verplettert.

Dat is een achteruitgang, een terugkeer tot vóór zijn onmiddellijke voorgangers, tot het aristocratisch ideaal van het romantisme. Gorky heeft dit ideaal gedemocratiseerd, meer niet.

De edellieden van Pouchkin en Lermontof leden aan de ziekte van te leven in de salons van Petersburg; die onbegrepen edelen protesteerden daar tegen de platheid der ontwikkelde kringen: hun heldhaftige verveling ging elders de onafhankelijkheid, de avonturen en de vrijheid der hartstochten zoeken.

Onieguine en Petchornie herleven in hnn plebëische kleinzonen Tchelkach, Serisjka en Konovalof. Zij hebben hun aangeboren deftigheid verloren en den Byroniaanschen mantel verwisseld met het roode hemd van den moejik; zij loopen barrevoets, spreken het argot, en drinken brandewijn in plaats van champagne, voor het overige zien wij hen weder terug met hetzelfde ziekelijke en gezwollen hart. De romantische «leeuw» blijft wat hij eertijds was, zooals onze rede hem in de natuur ziet, door het letterkundig prestige heen, dat onze verbeelding bekoorde — een jong egoïstisch, trotsch en onbeteugeld dier.

Zou iemand bij deze vergelijkingen eenige overdrijving of willekeur willen onderstellen, dan zou ik hem de lectuur aanbevelen van een der laatste stukken van Gorky — een soort van kort gedicht in proza en getiteld : De stormvogel.

Niemand heeft zich in Rnsland vergist omtrent de duidelijk doorschemerende bedoelingen van dezen revolutionairen psalm. Hij verveelt zich, de stormvogel; hij kondigt de naderende omwentelingen aan; hij roept de stormwinden naderbij, om er de kracht zijner vleugelen in te toonen.

Sluiten