Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

gedupeerd te worden. Ik heb deze studie aangevangen zonder vooringenomenheid, alleen toegevend aan de ontroering, wanneer de kunst van den verhaler haar opwekte, en mij tegen haar verzettend zoodra de rede mij beval mijn genot te beoordeelen. Dit zou veel levendiger zijn, als het gewilde pessimisine van den schrijver de schildering van Rusland en het Russische volk niet zoo zwart geschakeerd had.

«Kouzina — zegt de molenaar van Toska tot zijn sluiswachter — een landlooper, zooals de anderen, die den molen wil verlaten, omdat het hem in de beenen kriebelt, verder te gaan, op goed geluk af, naar de vrijheid .... Kouzina, ge zijt slechts een zeepbel: een zeepbel, zooals mijn kleine Mitka uit haar strootje blaast, een zeepbel, die zich kleurt, een oogenblik rondzweeft, en dan berst...!»

Gorky zou ons gaarne willen overtuigen, dat hij zelf, zijn ideeën, de personen, die hij bespreekt en zij die hem aanhooren ook niets anders zijn: luchtbellen, die bij duizenden opstijgen en bersten boven het stilstaand moeras, dat sluimert onder de Russische wouden; kwaadaardige uitwasemingen van dat bedorven water, dat saamgeperst is onder het veenland, en rottend door de eeuwenlange ontbinding van het leven.

Wij kunnen hem wezenlijk geen geloof schenken. Dat hij bij uitstek de vertegenwoordiger is van een menigte broeders, en van alle geesten die door zijn woord medegesleept worden, niemand die er aan twijfelt. Als de russische schrijvers, zelfs die van den tweeden rang, onze nieuwsgierigheid levendig gaande maken, dan is het, omdat zij meer en beter dan anderen een grooter aantal zielen weerkaatsen.

In dit bijeenverzamelde deel der menschheid dat nog zeer weinig gesorteerd is, kan een goed verlichte luchtbel het beeld van vele anderen weerkaatsen. Maar, die welke onze aandacht nu bezighoudt is gekleurd met schitterende schakeeringen ; de Schepper heeft haar geblazen in een zijner vrijgevigste uren ; en wij koes-

Sluiten